Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Kuisvrouw / poetsvrouw / werkster / schoonmaakster / schoonmaker / poetshulp / schoonmaakhulp

Vraag

Welke woorden kunnen gebruikt worden voor iemand die tegen betaling huizen of gebouwen schoonmaakt?

Antwoord

Voor een vrouw die beroepsmatig schoonmaakt, worden in de standaardtaal in het hele taalgebied schoonmaakster en werkster gebruikt. Voor een man is schoonmaker gebruikelijk. Als algemene term  wordt in het hele taalgebied ook wel schoonmaakhulp gebruikt.

Vooral in België worden ook poetsvrouw, poetsman en poetshulp frequent gebruikt. Die woorden zijn standaardtaal in België. Ze komen ook in (delen van) Nederland voor, maar het is onduidelijk of ze daar tot de standaardtaal gerekend kunnen worden.

Daarnaast worden kuisvrouw en kuisman in België gebruikt in gesproken taal, maar die woorden zijn geen standaardtaal.

Toelichting

Voor een vrouw die beroepsmatig huizen van particulieren of gebouwen van bijvoorbeeld bedrijven schoonmaakt, kunnen in het hele taalgebied de woorden schoonmaakster en werkster gebruikt worden. Schoonmaakster is in zowel België als Nederland heel gebruikelijk; werkster komt vaker in Nederland voor.

(1a) Vraag aan de werkster of ze deze week alle vloeren kan dweilen.

(2a) Hun schoonmaakster gebruikt het liefst ecologische schoonmaakmiddelen.

Het woord schoonmaker wordt in de standaardtaal meestal gebruikt worden voor een man die schoonmaakt, maar het is ook bruikbaar als algemene term voor 'iemand die schoonmaakt'.

(3a) De schoonmaker komt deze week niet, want hij heeft griep.

(4) Schoonmakers hebben vaak last van rugklachten.

Kuisvrouw wordt in België ook vaak gebruikt, vooral in gesproken taal, maar dat is geen standaardtaal. Hetzelfde geldt voor kuisman.

(1b) Vraag aan de kuisvrouw of ze deze week alle vloeren kan dweilen. (in België, geen standaardtaal)

Vooral in België wordt voor vrouwen ook poetsvrouw frequent gebruikt, en voor mannen (in mindere mate) poetsman. Die woorden zijn in elk geval standaardtaal in België. Ook in Nederland worden samenstellingen met poets- weleens gebruikt, maar het is onduidelijk of ze daar tot de standaardtaal behoren.

(2b) Hun poetsvrouw gebruikt het liefst ecologische schoonmaakmiddelen. [standaardtaal in België]

(3b) Onze poetsman komt deze week niet, want hij heeft griep. [standaardtaal in België]

Als algemene term is in het hele taalgebied schoonmaakhulp gangbaar. In België wordt ook poetshulp gebruikt, in Nederland hulp (voor particulieren).

(5a) Onze schoonmaakhulp komt een keer om de twee weken. 

(5b) Onze poetshulp komt een keer om de twee weken. [standaardtaal in België]

(5c) Onze hulp komt een keer om de twee weken. [standaardtaal in Nederland]

In advertentieteksten komen – met name in Nederland – ook de begrippen interieurverzorger en interieurverzorgster voor.

(6) Als interieurverzorger houdt u samen met een collega de verschillende ruimten schoon.

Bijzonderheid

De woorden poetshulp en schoonmaakhulp worden niet alleen gebruikt voor personen, maar ook in de abstracte betekenis 'hulp bij het schoonmaken'.

(7) De gemeente wil ouderen en zieken meer uren schoonmaakhulp bieden.

Zie ook

Droogkuis / nieuwkuis / stomerij
Kuisen / schoonmaken
Proper / schoon

Naslagwerken

Grote Van Dale (2015); Van Dale Hedendaags Nederlands (2008); Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 148; Vlaams-Nederlands woordenboek (2003); Prisma Handwoordenboek Nederlands (2014); Typisch Vlaams (2015)