Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Langsheen / langs

Vraag

Is het langsheen of langs in De reis bracht ons langs(heen) mooie plaatsen?

Antwoord

Het is onduidelijk of we het gebruik van langsheen wel of niet tot de standaardtaal in België kunnen rekenen. Standaardtaal in het hele taalgebied is in elk geval langs.

Toelichting

In de standaardtaal gebruiken we het voorzetsel langs in de betekenissen 'aan de zijde van en parallel met', 'via', 'voorbij'.

(1) We hebben een hele tijd langs de Maas gewandeld.

(2) De reis bracht ons langs mooie plaatsen.

(3) Waar men gaat langs Vlaamse wegen, komt men U, Maria, tegen.

Vroeger was in deze betekenis ook langsheen gangbaar. Dat woord is tegenwoordig wat verouderd en komt af en toe nog voor in België, ook in het taalgebruik van standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die het woord afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of langsheen tot de standaardtaal in België gerekend kan worden.

(4) Waar men gaat langsheen Vlaamse wegen, komt men wielertoeristen tegen. (in België, status onduidelijk)

(5) Langsheen het Albertkanaal werd de fietser door een gemaskerde man bedreigd met een vuurwapen. (in België, status onduidelijk)

Standaardtaal in het hele taalgebied zijn, naargelang van het geval, langs, door, via of door bemiddeling van.

(6) Door het raam kroop hij naar buiten.

(7) Via de vakbond probeert zij haar rechten af te dwingen.

De combinatie langs...heen is standaardtaal in het hele taalgebied. Bij langs...heen is wel vaak sprake van figuurlijk of overdrachtelijk gebruik.

(8) Ze bleven langs elkaar heen praten.

(9) Ik heb medelijden met echtparen die langs elkaar heen leven.

Zie ook

Langs / naast (- iemand zitten)
Langs / via / door het raam
Langs daar / daarlangs
Langs de ene kant / aan de ene kant / enerzijds

Bronnen

Taalbeheersing in de Praktijk (1989), nr. 5, 142.

Naslagwerken

 

langsheen
Grote Van Dale (2005) (veroud., Belg.N.; niet alg.) langs
Kramers (2000) ZN langs; aan, door
Correct Taalgebruik (2006), p. 138 [wordt afgekeurd] 'Langsheen' behoort niet tot de standaardtaal. Naar gelang van het geval gebruiken we langs, door, via, door bemiddeling van of aan.
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 152 [wordt afgekeurd] - de rivier wandelen, langs; - de kade liggen, aan; iets - een kennis gekregen hebben via, door bemiddeling van
Stijlboek VRT (2003), p. 145 [wordt afgekeurd] Algemeen Nederlands zijn: langs de auto lopen, langs de auto heen lopen.
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) langs
ANS (1997), p. 527 of online via de E-ANS Regionaal (met name in Belgisch Nederlands) worden doorheen en langsheen als voorzetsel gebruikt.