Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Verwittigen

Vraag

Is (iemand) verwittigen correct?

Antwoord

Ja, (iemand) verwittigen is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn naargelang van het geval onder meer waarschuwen, informeren, inlichten of op de hoogte brengen.

Toelichting

Om uit te drukken dat iemand op iets opmerkzaam gemaakt wordt of van iets op de hoogte gebracht wordt, kan men de werkwoorden waarschuwen, informeren, inlichten en meedelen gebruiken. Deze werkwoorden zijn standaardtaal in het hele taalgebied.

(1) Pietje waarschuwde de ongehoorzame jongens herhaaldelijk, maar ze luisterden niet.

(2) Toen hij ontdekte dat de gevangene ontsnapt was, lichtte de cipier onmiddellijk de politie in.

Standaardtaal in België is in dezelfde betekenissen het werkwoord verwittigen.

(3) Een toevallige voorbijganger verwittigde de brandweer. [standaardtaal in België]

(4) 'Luister maar goed, want ik verwittig je geen tweede keer', zei de leraar streng. [standaardtaal in België]

(5) Gelieve ons op tijd te verwittigen als u aan het diner wilt deelnemen. [standaardtaal in België]

Op overeenkomstige wijze wordt in de standaardtaal in België het zelfstandig naamwoord verwittiging gebruikt.

(6) Dirk beweerde dat hij de verwittiging over de nieuwe vergaderdatum niet op tijd ontvangen had. [standaardtaal in België]

Verwittigen is wel standaardtaal in het hele taalgebied in de verbinding iemand van iets verwittigen ('iemand van iets op de hoogte brengen/onderrichten, iemand iets laten weten'), die beperkt is tot de verheven, formele taal.

(7) De brief waarin mevrouw Loofhutjes de gemeente verwittigde van het plegen van boekhoudfraude, is zoek.

Naslagwerken

 

verwittigen

waarschuwen

Grote Van Dale (2005)

1 doen weten, onderrichten van - (…) 2 (Belg.N., niet alg.) waarschuwen (4).

1 opmerkzaam maken op het gevaar of nadeel dat men uit zekere oorzaak zou kunnen ondervinden (…) 2 waarschuwen tegen -, als (mogelijk) schadelijk afraden (…) 3 laten weten (…) 4 onder bedreiging vermanen

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 (form.) op de hoogte stellen, syn. informeren 2 waarschuwen

2 verwittigen, laten weten (…) syn. iem. een seintje geven

Verschueren (1996)

1. Verh. bekendmaken met, op de hoogte brengen van, laten weten: iemand van iets -. Syn. *berichten. 2. Z.N. waarschuwen.

1. de aandacht vestigen, attent maken op (…)

2. meedelen dat iemand niet te vertrouwen is (…)

3. laten weten, berichten, verwittigen (…)

4. ernstig vermanen

Koenen (2006)

laten weten; berichten

2 een sein geven, verwittigen

Kramers (2000)

1 vooral ZN op de hoogte brengen, onderrichten (…) 2 ZN waarschuwen

1 iemand op het gevaar van iets wijzen (…) 2 een teken geven; opmerkzaam maken

Correct Taalgebruik (2006), p. 289

Verwittigen wordt nog maar zelden gebruikt en dan altijd met het voorzetsel van. Gebruikelijker zijn: meedelen, op de hoogte brengen, laten weten, attent maken.

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 301

[wordt afgekeurd] 1) waarschuwen, berispen, vermanen; 2) (vero.) waarschuwen, op de hoogte stellen, op de hoogte brengen, inlichten, meedelen, informeren

-

Taalwijzer (1998), p. 354, 371

klinkt nogal stijf en deftig; als het al gebruikt wordt, dan met het vz. van (vgl. *waarschuwen).

1) betekent zowel op de hoogte brengen als attent maken op een dreigend gevaar of nadeel (vgl. *verwittigen dat in deze context niet gangbaar is).

Stijlboek VRT (2003), p. 258

Verouderd, formeel en een cliché. Algemeen Nederlands zijn: iemand waarschuwen, inlichten, van iets op de hoogte brengen, iets laten weten of meedelen, ergens attent op maken.

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

waarschuwen, op de hoogte brengen, inlichten, een seintje geven

-