Taalunieversum

Nederlandse Taalunie

Taaladvies.net

U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Quotums / quota / quota's

Vraag

Wat is de correcte meervoudsvorm: quotums, quota of quota's?

Antwoord

Het woord quotum heeft een dubbel meervoud: zowel quotums als quota, maar de Latijnse meervoudsvorm (quota) is in het algemeen aan te bevelen. Het meervoud van het ook bestaande woord quota is quota's.

Toelichting

In het Nederlands worden drie verschillende, maar bijna gelijkluidende, aan het (middeleeuws) Latijn ontleende woorden gebruikt in de betekenis '(evenredig) aandeel': quotum, quota en quote. Deze woorden worden in het bijzonder gebruikt met betrekking tot:

1. het bij te dragen aandeel in algemene lasten of een op te brengen belasting (bijvoorbeeld door ingelanden van een polder of waterschap voor het onderhoud daarvan);

2. het ontvangen aandeel van een gemeenschappelijke winst.

In het Nederlands worden vooral quotum en quota tegenwoordig dikwijls in een heel specifieke context gebruikt, namelijk als het gaat om de hoeveelheid melk die een boer mag produceren (melkquota) en het aantal varkens dat een boer mag houden (varkensquota).

Quotum (oorspronkelijke betekenis: 'het hoeveelste?') is een het-woord dat een oorspronkelijk Latijnse meervoudsvorm op -a heeft (quota), maar waarbij in het Nederlands ook een meervoud op -s is gevormd. Omdat je met het gebruik van de vernederlandste meervoudsvorm quotums de indruk kunt wekken dat je niet goed op de hoogte bent van Latijnse meervoudsuitgangen, geldt de vorm op -a als de meest aanbevelenswaardige: het quotum - de quota.

Naast quotum bestaat ook de enkelvoudsvorm quota. Dit de-woord is oorspronkelijk een verkorte vorm van quota pars ('het hoeveelste deel') en geen zelfstandig naamwoord op -a; het heeft dan ook geen meervoud op ae (niet: quotae), maar in het Nederlands een regelmatig meervoud op -'s: de quota - de quota's. Hoewel deze vorm veel lijkt op afkeurenswaardige dubbele meervouden als data's en musea's, is de meervoudsvorm quota's dus correct.

Ten slotte komt ook, maar minder vaak en vooral in sociaal-economische sfeer, het de-woord quote voor, een nevenvorm van quota (niet te verwarren met het Engelse leenwoord quote = 'aanhaling, citaat'). Quote heeft doorgaans het meervoud quoten, maar Wolters-Koenen geeft daarnaast de meervoudsvorm quotes.

Zie ook

Amice / amices
Casussen / casus
Centrums / centra, museums / musea
Collegae / collega's
Datums / data
Scampi / scampi's
Valuta / valuta's

Naslagwerken

WNT; Grote Van Dale (2005); Verschueren (1996); Wolters-Koenen (1996); Kramers (1996); Woordenlijst (2005); Schrijfwijzer (1995), p. 114

Nederlandse Taalunie