Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Mankeren (ik mankeer / mij mankeert niets)

Vraag

Wat moet het zijn: Ik mankeer niets of Mij mankeert niets?

Antwoord

Strikt genomen is de juiste constructie Mij mankeert niets, maar steeds vaker kan men de constructie Ik mankeer niets horen, waarin het ondervindend voorwerp (mij) als onderwerp geïnterpreteerd wordt. Deze tweede constructie hoeft niet afgekeurd te worden.

Toelichting

Het werkwoord mankeren is eigenlijk een werkwoord dat met een zogeheten ondervindend voorwerp verbonden wordt, bijvoorbeeld:

(1a) Mij/hem mankeert niets.

(2a) Hun/de kinderen mankeert gelukkig ook niets.

Is het ondervindend voorwerp een persoonlijk voornaamwoord, dan treedt daarvan de niet-onderwerpsvorm op (zie (1a)). In de derde persoon meervoud hoort hier volgens de klassieke regel de vorm hun gebruikt te worden (zie (2a)).

In de gegeven voorbeeldzinnen is niets het onderwerp. De persoonsvorm congrueert daarmee en staat dus in het enkelvoud, ook in (2a).

Heel wat taalgebruikers interpreteren het ondervindend voorwerp in zulke zinnen echter als onderwerp, met name als dat element aan het begin van de zin staat. Mankeren gaat dan fungeren als een overgankelijk werkwoord, met niets als lijdend voorwerp. Het persoonlijk voornaamwoord krijgt de onderwerpsvorm (zie (1b)) en in een geval als (2b) congrueert de persoonsvorm met het meervoudige onderwerp:

(1b) Ik mankeer/hij mankeert niets.

(2b) Zij/de kinderen mankeren gelukkig ook niets.

Deze taalverandering heeft zich eerder bij een groot aantal andere werkwoorden voorgedaan, bijvoorbeeld bij dromen, gruwen, lusten, (ver)langen en (ver)wonderen. In plaats van de Middelnederlandse vormen mi droomt, mi gruwet (des), mi lust, mi lanct en mi wondert (des) vinden we in het hedendaags Nederlands ik droom, ik gruw (ervan), ik lust, ik verlang en ik verwonder me (erover). Tegen zinnen als (1b) en (2b) hoeft dan ook geen bezwaar gemaakt te worden.

Zie ook

Hen / hun (algemeen)

Betreuren (mij betreurt / ik betreur)
Ik pas deze schoenen niet / deze schoenen passen mij niet

Bronnen

Overduin, B. (1990). Rapporteren. Het schrijven van rapporten, nota's, scripties en artikelen (3e dr.). Utrecht: Spectrum. (p. 271)

Naslagwerken

ANS (1997), p. 1166 of online via de E-ANS; Den Hertog (1973), dl. 1, p. 64-65; Handboek Verzorgd Nederlands (1996), p. 157; Schrijfwijzer (1995), p. 102, 106