Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Gluten: enkelvoud of meervoud?

Vraag

Is gluten een enkelvoudig of een meervoudig woord?

Antwoord

Gluten kan als enkelvoudig woord of als meervoudig woord gebruikt worden. Van oorsprong is gluten een enkelvoudig woord, maar tegenwoordig wordt het vaak als een meervoudsvorm gebruikt. Daar is geen bezwaar tegen.

Toelichting

Gluten betekent 'kleefstof uit de eiwitten van graankorrels' en is historisch gezien een enkelvoudig onzijdig woord: het gluten. Het gaat terug op het Latijnse woord gluten ('lijm'). In principe wordt gluten dus met een enkelvoudige persoonsvorm gecombineerd als het onderwerp van de zin is.

(1a) Gluten zit in heel wat graansoorten, waaronder tarwe, haver en rogge.

(2a) Het gluten in spelt is van een andere samenstelling dan dat in tarwe, waardoor de darmen spelt gemakkelijker verteren.

Door de -en aan het eind wordt gluten door veel taalgebruikers opgevat als een meervoudsvorm en daarom gecombineerd met het lidwoord de en met een meervoudige persoonsvorm. Daar is geen bezwaar tegen.

(1b) Gluten zitten in heel wat graansoorten, waaronder tarwe, haver en rogge.

(2b) De gluten in spelt zijn van een andere samenstelling dan die in tarwe, waardoor de darmen spelt gemakkelijker verteren.

Zie ook

Pollen: enkelvoud of meervoud?

Bronnen

Onze Taal. Pol / pollen, gluut / gluten. Geraadpleegd op 10 december 2013 via https://onzetaal.nl/taaladvies/advies/pol-pollen-gluut-gluten.

Naslagwerken

 

gluten

Grote Van Dale (2005)

(het, g.mv.) (stofn.) mengsel van eiwitten in de graankorrels van o.a. tarwe, rogge en gerst, waarvan het gehalte de bakwaarde van het meel bepaalt

Van Dale Hedendaags Nederlands (2008)

[het] eiwit in veel granen dat bij het bakken structuur aan het baksel geeft

Koenen (2006)

kleefstof uit de eiwitdelen van graankorrels: (vaak opgevat als mv.) ~ gluten zijn moeilijk verteerbare graaneiwitten

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

het kleefstof in tarwemeel

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

het kleefstof in tarwemeel