Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Welke / welk / wat

Vraag

Wat is correct: Welke is jouw lievelingskleur?, Welk is jouw lievelingskleur? of Wat is jouw lievelingskleur?

Antwoord

Correct zijn: Welke is jouw lievelingskleur? en Wat is jouw lievelingskleur? Er is wel een verschil in gebruik.

Toelichting

Het vragend voornaamwoord wat wordt zelfstandig gebruikt. Er volgt dus geen zelfstandig naamwoord.

(1) Wat doen jullie meestal op zondag? (zelfstandig)

(2) Wat is de naam van haar dochter? (zelfstandig)

Welk(e) wordt meestal niet-zelfstandig gebruikt. Het wordt dan gevolgd door een zelfstandig naamwoord.

(3) Welk kind fietst hier voorbij? (niet-zelfstandig)

(4) Welke kleur is je lievelingskleur? (niet-zelfstandig)

Het gebruik van welk als zelfstandig vragend voornaamwoord is niet voor iedereen aanvaardbaar. In de standaardtaal kunt u welk in dit soort zinnen dus het best vermijden, en in de plaats daarvan wat gebruiken.

(5a) Welk is jouw lievelingskleur? (zelfstandig, geen standaardtaal)

(5b) Wat is jouw lievelingskleur?

Welk(e) is wél correct - en zelfs de enige juiste mogelijkheid - als datgene waarnaar wordt gevraagd al eerder (in de tekst) ter sprake is gekomen. De toegesprokene wordt gevraagd een keuze te maken uit verschillende mogelijkheden. Welk(e) lijkt in deze zinnen zelfstandig gebruikt te zijn, maar het zelfstandig naamwoord is weggelaten om herhaling te voorkomen.

(6) Ik heb drie boeken voor je gekocht. Welk (boek) wil je het eerst lezen?

(7) Op deze kleurkaart staan heel wat bruintinten. Welke (bruintint) is je lievelingskleur?

Zie ook

Welk / welke soort
Welke / wat voor

Naslagwerken

welk(e) wat
ANS (1997), p. 320 of online via de E-ANS, p. 322 of online Het vragend voornaamwoord welk(e) wordt op twee manieren gebruikt:

[a]  Het wordt meestal aangewend wanneer de toegesprokene gevraagd wordt een keuze te doen tussen een aantal zelfstandigheden van de soort genoemd door het substantief (het kernwoord) waarbij welk(e) als determinator fungeert. De spreker vraagt dus een identificering.
[b]  Bij meervoudige substantieven en bij niet-telbare soortnamen komt welk(e) ook wel eens voor wanneer om classificering gevraagd wordt. De spreker vraagt dan van welke soort de genoemde zelfstandigheid is.

Met het vragend voornaamwoord wat verzoekt men de toegesprokene niet-personen te identificeren.
Correct Taalgebruik (2006), p. 311 Vragen beginnen meestal met wat.

- Wat zijn de gevolgen van deze natuurramp?

- Wat is uw mening over deze zaak?

- Wat is de prijs van dit boek?

Het gebruik van welke is in dit soort zinnen ongewoon, hoewel niet fout.

-
Grote Van Dale (2005) I (vr.vnw.) 1 zuiver vragend, zowel naar personen als naar zaken, altijd bijvoeglijk: welke vorst zal dat doen?, welke plaats is voor mij?; (is het zn. niet uitgedrukt, dan is het weggelaten om herhaling te voorkomen) welke (van die boeken) zijn van u?; [leenvertaling van Fr. quel] (niet alg.) (zelfstandig gebruikt) wat1 (I,1) I (vr.vnw.) 1 meestal zelfstandig gebruikt en naar zaken vragende: wat is dat? wat heb je daar?
Taalboek Nederlands (2003), p. 184

Welk(e) vraagt een keuze tussen verschillende mogelijkheden te maken. Welke componist geniet uw voorkeur?  Bij zelfstandig gebruik verdient wat de voorkeur indien dat waarnaar wordt gevraagd, al niet als mogelijkheid in de tekst zelf is aangegeven.
Taalwijzer (2000), p. 373 Als vragend voornaamwoord wordt wat inz. zelfstandig gebruikt, welk bijvoeglijk. -
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 318 [wordt afgekeurd]  - is het verschil, wat -