Afgeleide zelfstandige naamwoorden op -name en -neming (algemeen)

Afgeleide zelfstandige naamwoorden op -name en -neming (algemeen)

Van scheidbare samenstellingen met het werkwoord nemen kunnen behalve substantivische afleidingen door middel van het achtervoegsel -ing (op basis van de werkwoordstam) ook zelfstandige naamwoorden afgeleid worden met de vorm -name. De laatste worden echter niet door iedereen in alle gevallen acceptabel geacht, omdat woordvorming met -name een germanisme zou zijn. Veel van dergelijke woorden zijn echter zo ingeburgerd dat er geen bezwaar tegen gemaakt hoeft te worden. Soms is zelfs alleen een vorm op -name gebruikelijk. Bovendien zijn vormen op -neming en op -name niet altijd zonder meer door elkaar te gebruiken aangezien er betekenisdifferentiëring opgetreden is. Voorbeelden zijn:

aanname/aanneming (‘het aannemen’) – in de betekenis ‘veronderstelling’ alleen aanname en in de betekenis ‘het aannemen van werk’ (bijvoorbeeld door een aannemer) alleen aanneming;

afname (‘vermindering’, ook in de betekenis ‘het afnemen, kopen van goederen’); maar kruisafneming;

deelname/deelneming – in de betekenis van ‘rouwbeklag’ uitsluitend deelneming;

inname;

kennisname;

ontslagname;

opname/opneming (bijvoorbeeld in een ziekenhuis) – in de betekenis van ‘(het product van) het opnemen van beelden of geluid’ echter vrijwel alleen opname; maar meestal: meteropneming;

overname (bijvoorbeeld machtsovername);

stellingname;

terugname;

toename (‘vermeerdering’; bijvoorbeeld bevolkingstoename).

Aanname
Afneming / afname
Deelname / deelneming

Naslagwerken

ANS (1997), p. 678 of online via de E-ANS online via de E-ANS

afleidingen,correctheid en betekenis,werkwoord,zelfstandig naamwoord,algemeen,grammatica,woordgebruik


tao_generiek (K)
4
j
afleiding,correctheid,werkwoord,woordgebruik,zelfstandig_naamwoord
Woordvorm,Woord of woordcombinatie,Woordsoort,Hoofdrubriek
Hoofdrubriek:woordgebruik;Woord of woordcombinatie:correctheid;Woordsoort:werkwoord,zelfstandig_naamwoord;Woordvorm:afleiding
0000
04 January 2018