Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Categoriek / categorisch

Vraag

Is categoriek correct?

Antwoord

Ja, categoriek is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied is categorisch.

Toelichting

Het woord categorisch kan in de standaardtaal in het hele taalgebied gebruikt worden als synoniem onder meer voor stellig, pertinent, onvoorwaardelijk, krachtig, formeel, onverbiddelijk, bepaald, onomwonden.

(1) Marco Borsato weigerde categorisch naar de kapper te gaan.

(2) Het clubbestuur ontkende vandaag categorisch dat het op zoek is naar een nieuwe trainer.

In de standaardtaal in België is categoriek het meest gangbare woord, al wordt ook categorisch regelmatig gebruikt.

(3) Dat laffe aanbod werd door het drietal categoriek afgewezen. [standaardtaal in België]

(4) Het oordeel van de dokter was categoriek: 'Overbelasting van de rug en vijf dagen platte rust.' [standaardtaal in België]

Zie ook

Kritische / kritieke succesfactoren

Naslagwerken

categoriek categorisch
Grote Van Dale (2005) (alg.Belg.N.) 1 formeel (…) categorisch (1) 2 krachtig 3 onverbiddelijk 1 vrij van alle twijfelachtigheid, syn. onvoorwaardelijk, bepaald, positief, stellig
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) 1 (Belg.) stellig, categorisch 1 vrij van alle twijfelachtigheid, syn. stellig
Verschueren (1996) Z.N. categorisch uitdrukkelijk, beslist, onvoorwaardelijk
Koenen (2006) -

stellig, afdoend; onvoorwaardelijk, zonder omwegen
Kramers (2000) -

onvoorwaardelijk, onomwonden, stellig; zonder omwegen
Correct Taalgebruik (2006), p. 52 [wordt afgekeurd] In de standaardtaal is alleen categorisch gangbaar. Alternatieven zijn: formeel, krachtig, onverbiddelijk.

-
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 51 [wordt afgekeurd] categorisch, stellig, onverbiddelijk -
Taalwijzer (1998), p. 86 [bij categorisch, wordt afgekeurd] niet: categoriek is correct (…). Goeie varianten zijn echter o.a.: bepaald, onvoorwaardelijk, afdoend, ondubbelzinnig, stellig.
Stijlboek VRT (2003), p. 56 Bruikbaar Belgisch Nederlands voor: categorisch, formeel, krachtig, onverbiddelijk -
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) categorisch, vastbesloten, krachtig -