Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Verantwoording / verantwoordelijkheid

Vraag

Kun je voor iets de verantwoording dragen?

Antwoord

Nee. Je hebt of draagt voor iets de verantwoordelijkheid en je legt daarover verantwoording af.

Toelichting

De verantwoording dragen is een veelvoorkomende contaminatie van de verantwoordelijkheid dragen voor iets en iets voor je verantwoording nemen. Beide woorden zijn afgeleid van het werkwoord verantwoorden; verantwoording rechtstreeks, maar verantwoordelijkheid indirect via het bijvoeglijk naamwoord verantwoordelijk.

Als je voor iets de verantwoordelijkheid draagt, ben je ervoor verantwoordelijk en kun je ervoor ter verantwoording worden geroepen. Andersom: als je iets voor je verantwoording hebt genomen, draag je daarvoor verantwoordelijkheid.

Verantwoordelijkheid kan onder andere worden gecombineerd met de werkwoorden nemen, aanvaarden, dragen, opeisen, afwijzen. Verantwoording kan onder andere worden gecombineerd met op zich nemen, (voor zijn -) nemen, hebben, afleggen, (ter -) roepen (geroepen worden).

Zie ook

Kennisneming / kennisgeving (voor - aannemen)
Verantwoordelijke
Verantwoordelijkheid (zijn - nemen / (de) - op zich nemen)

Naslagwerken

verantwoording

verantwoordelijkheid

Grote Van Dale (2005)

1 het (zich) verantwoorden, het geven van rekenschap, syn. rekenschap, rechtvaardiging: (...) iem. ter verantwoording (op)roepen; verantwoording afleggen; rekening en verantwoording doen gedane uitgaven toelichten, rekenschap doen van gevoerd beheer; dat neem ik voor mijn verantwoording, zo nodig zal ik het verantwoorden, rechtvaardigen, verdedigen (...) 2 verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid: veel verantwoording dragen; op eigen verantwoording

1 het verantwoordelijk-zijn, verplichting tot rekenschap: de verantwoordelijkheid van (voor) iets dragen, op zich nemen, opeisen, afwijzen; (...) 2 de plicht rekenschap (van iets) te geven, syn. aansprakelijkheid, responsabiliteit; 3 de taak, de plicht voor iets of iem. (goed) te zorgen; 4 taak waar veel vanaf hangt, die zware plichten of zorgen met zich meebrengt; 5 risico.

Schrijfwijzer (1995) , p. 92

Verantwoording komt van het werkwoord verantwoorden: 'rekenschap geven van'. Je kunt verantwoording afleggen of iets voor je verantwoording nemen of iemand ter verantwoording roepen.

Dus iemand kan ter verantwoording geroepen worden voor een misstap, en een verzetsgroep kan de verantwoordelijkheid opeisen voor een aanslag.

Verantwoordelijkheid komt van het bijvoeglijk naamwoord verantwoordelijk: 'ter verantwoording geroepen kunnende worden'. Een verantwoordelijkheid kun je nemen, afwijzen maar ook opeisen.

Prisma Stijlboek (1993) , p. 251

= rekenschap: iem. ter verantwoording roepen = iem. rekenschap vragen

aansprakelijkheid het ter verantwoording geroepen kunnen worden, het 'aangesproken' kunnen worden, het zo nodig rekenschap moeten afleggen

Nieuw stijlboek Volkskrant (1997) , p. 171

Je legt verantwoording over iets af,

en je draagt de verantwoordelijkheid voor iets.

ABN-gids (1996) , p. 333

verantwoording afleggen van (over), ter verantwoording roepen, de verantwoording op zich nemen (niet opnemen).

-

Woordenboek correct taalgebruik (1994) , p. 322

-

verantwoordelijkheid: zijn - (op)nemen, de (volle) - op zich nemen, kleur bekennen, een beslissing nemen; beslissingen nemen op grond van zijn -.

Correct Taalgebruik (1997) , p. 220

Men kan ook iets voor zijn verantwoording nemen, d.w.z. bereid zijn iets te verantwoorden, te verdedigen. (...) Wie iets in verantwoording heeft, draagt er verantwoordelijkheid voor, moet er verantwoording over afleggen.

Wie de verantwoordelijkheid voor iets draagt, kan worden verzocht verantwoording af te leggen.