Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Verantwoordelijke

Vraag

Kun je iemand die een dienst leidt de verantwoordelijke van die dienst noemen?

Antwoord

Ja, in die betekenis is verantwoordelijke standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn onder meer chef, coördinator, baas en hoofd.

Toelichting

Verantwoordelijke is standaardtaal in België in de algemene betekenis 'iemand die de leiding over iets of iemand heeft'.

(1) De verantwoordelijke van de dienst zal u om 14 uur ontvangen in zijn kantoor. [standaardtaal in België]

(2) Vanaf volgend jaar is Marjolijn de nieuwe verantwoordelijke van het team. [standaardtaal in België]

Hoewel het woord ook in Nederland wel in de genoemde betekenis gebruikt wordt, is het vooralsnog niet duidelijk of het ook daar tot de standaardtaal behoort. Afhankelijk van de context zijn in ieder geval specifiekere benamingen als chef, coördinator, baas, hoofd, leider, exploitant, beheerder, manager, autoriteit, opzichter standaardtaal in het hele taalgebied. Soms zijn ook omschrijvingen als ... heeft de leiding, ... draagt de verantwoordelijkheid mogelijk.

(3) U kunt de manager bereiken via haar secretaresse.

(4) Tot voor kort was Steven de coördinator van de organisatie.

Verantwoordelijke is ook standaardtaal in België in de betekenis 'iemand die de functie van contactpersoon of behandelend medewerker heeft'. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in dit geval, afhankelijk van de context, contactpersoon, medewerker, (pers)voorlichter, personeelsfunctionaris, behandelend ambtenaar enzovoort.

(5) U kunt het best contact opnemen met de verantwoordelijke van de zaal. [standaardtaal in België]

(6) De persverantwoordelijke weigerde meer uitleg te geven over het incident. [standaardtaal in België]

Verantwoordelijke is wel standaardtaal in het hele taalgebied in de betekenis 'iemand die verantwoording moet afleggen, die juridisch aansprakelijk is voor iets' is.

(7) In het artikel wordt met geen woord gerept over de verantwoordelijke voor deze grove fout.

Ook de samenstelling eindverantwoordelijke, in de betekenis 'iemand die de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor een project draagt', is standaardtaal in het hele taalgebied.

Zie ook

Verantwoordelijkheid (zijn - opnemen / zijn - nemen / de - op zich nemen)
Verantwoording / verantwoordelijkheid

Naslagwerken

 

verantwoordelijke

coördinator

chef

Grote Van Dale (2005)

2 (…) (alg. Belg.N.) iem. die het voor het zeggen heeft, syn. leider, baas, chef, bestuurder, beheerder

iem. die coördineert, b.v. iem. die bij de uitvoering van een groot project zorg draagt voor het goed op elkaar aansluiten van de verschillende handelingen en fasen

1 persoon die aan het hoofd staat

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 (Belg.) hoofd, baas, chef

1 iem. die coördineert

1 iem. die de leiding heeft

Verschueren (1996)

1. persoon die rekenschap moet geven. 2. Z.N. hoofd, chef, leid(st)er

persoon die coördineert, inz. die voor het verband tussen de onderdelen van een project zorgt

1. Algm. hoofd, directeur, patroon, de hoogst geplaatste in een zaak of afdeling. Syn. *baas

Koenen (2006)

-

iem die bep. werkzaamheden laat samenkomen, tot onderlinge overeenstemming brengt; chef, directeur, leider

1 directeur, hoofd ve afdeling; superieur onder wie men werkt

Kramers (2000)

iem. die ergens de verantwoordelijkheid heeft; ZN chef, leider, baas; exploitant, opzichter

iem. die coördineert, inz die bepaalde werkzaamheden of functies goed doet samengaan

hoofd, aanvoerder; baas

Correct Taalgebruik (2006), p. 275

Het woord verantwoordelijke wordt zelden als zelfstandig naamwoord gebruikt, en dan nog uitsluitend om iemand aan te duiden die voor iets (juridisch) aansprakelijk is. (…) De betekenis van verantwoordelijke is dus: iemand die verantwoording verschuldigd is, verantwoordelijkheid draagt voor iets. In veel gevallen waar het Franse [sic] 'responsable' als substantief gebruikt voor iemand die de leiding heeft, is in het Nederlands een meer concrete benaming gangbaar.

-

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 292

[wordt afgekeurd] (v. groep, bedrijf, enz.) opzichter, toezichter; hoofd, leider, baas, chef, projectleider, manager, coördinator; exploitant, beheerder; bestuurslid; contactpersoon; medewerker; de schuldige (WEL: in jurid. bet.)

-

[in deze betekenis niet opgenomen]

Taalwijzer (1998), p. 342

2) In de betekenis van: baas, chef, leider, hoofd van dienst e.a. is verantwoordelijke niet gangbaar (vgl. Fr. le responsable). We gebruiken dan het best een substantief achter verantwoordelijke of en alternatief zoals: de persoon die de leiding heeft van de dienst, (…)

-

-

Stijlboek VRT (2003), p. 253

De verantwoordelijke is degene die (juridisch) voor iets aansprakelijk is, de dader, de schuldige. (…)

Niet gebruiken voor: hoofd, leider, chef, leidinggevende, aanvoerder, baas, beheerder, bestuurder, manager, exploitant, topman.

-

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

in België ook: hoofd, chef, baas, leid(st)er

-

-