Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Syndicaat

Vraag

Is syndicaat als synoniem van vakbond correct?

Antwoord

Het is onduidelijk of we syndicaat in de betekenis 'belangenvereniging van werknemers' al dan niet tot de standaardtaal in België kunnen rekenen. Standaardtaal in het hele taalgebied is in elk geval vakbond.

Toelichting

Syndicaat betekent in de standaardtaal in het hele taalgebied 'een combinatie van zakenmensen, opgericht voor commerciële of industriële doeleinden'.

(1) De emissie werd verzorgd door ABN AMRO, optredend als leadmanager voor een syndicaat van banken.

Minder gebruikelijk is syndicaat in de betekenis 'belangenvereniging van leden van eenzelfde beroepsgroep'.

(2) De koeien met de mooiste uiers waren te zien tijdens de jubileumkeuring van het Fries Rundvee Syndicaat.

Syndicaat wordt in België, ook door veel standaardtaalsprekers, gebruikt in de betekenis 'belangenvereniging van werknemers, vakbond'. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die het woord in die betekenis afkeurt. Het is daarom niet duidelijk of syndicaat in die betekenis tot de standaardtaal in België gerekend kan worden.

(3) De syndicaten zullen optreden tegen het besluit van het management om 200 banen te schrappen. (in België, status onduidelijk)

(4) Bij Forges de Clabecq is nu het management de baas, niet langer het syndicaat. (in België, status onduidelijk)

Syndicaat wordt in België steeds minder gebruikt voor 'vakbond', maar fungeert meer en meer in samenstellingen als artsensyndicaat, boerensyndicaat, waar het gebruikt wordt in de betekenis 'belangenvereniging'.

Zie ook

Mutualiteit / ziekenfonds
Drukkingsgroep / pressiegroep / belangengroep / lobby

Naslagwerken

 

syndicaat

vakbond

Grote Van Dale (2005)

2 (Belg.N., niet alg.) vakvereniging; - vakbond

1 vereniging van werknemers die in hetzelfde vak of dezelfde bedrijfstak werkzaam zijn, met als doel de behartiging van de belangen van het vak en de leden, syn. vakvereniging, vakorganisatie

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

2 (Belg., niet alg.) vakbond

1 vereniging van werknemers die in hetzelfde vak werkzaam zijn, met als doel de behartiging van de belangen van het vak en de verdediging van de sociale en economische belangen van de leden, syn. syndicaat, vakorganisatie, vakvereniging

Verschueren (1996)

2. Z.N. vakvereniging, vakbond

vakvereniging, inz. die nog in verschillende afdelingen onderverdeeld is

Koenen (2006)

3 vereniging van beroepsgenoten; vakvereniging

vereniging van beroepsgenoten voor de behartiging van hun belangen; vakvereniging

Kramers (2000)

1 bond, vereniging tot het behartigen van gemeenschappelijke belangen; in België vakvereniging, vakbond

vakvereniging

Correct Taalgebruik (2006), p. 238

[bij syndicaal / syndicaat] Een syndicaat is een belangenvereniging van bv. banken, bedrijven, beoefenaren van een bepaald beroep en - merkwaardig genoeg - ook van criminelen. (…)

Een belangenvereniging van werknemers is een vakbond, of een vakvereniging. In de omgangstaal verkort tot bond.

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 266

[wordt afgekeurd] vakbond, vakvereniging. – wel: belangengroepering voor industriële of commerciële doeleinden, b.v. een internationaal – van 20 banken; misdaadsyndicaat.

-

Taalwijzer (1998), p. 310, 338

Niet te verwarren met *vakbond; een syndicaat is een term uit het economisch leven om er bijv. een consortium van handelaren, bankiers e.a. mee aan te duiden.

1) is naast vakbeweging, vakorganisatie, vakvereniging de gangbare term (niet: *syndicaat)

Stijlboek VRT (2003), p. 232

Een syndicaat is een combinatie van zakenlieden, opgericht voor industriële of commerciële doeleinden of een belangengroepering met gemeenschappelijke vertegenwoordiging. Vaak zit het ook in de misdaadsfeer. (…)

Niet gebruiken voor: vakvereniging, vakbond.

-

Sociaalrechtelijk woordenboek (1977)

[in de index: Syndicale afgevaardigde: zie: Vakbondsafgevaardigde]

[in de index: Syndicale afvaardiging: zie: Vakbondsafvaardiging]

[in de index: Syndicale organisatie: zie: Vakorganisatie]

[in de index: Syndicale rechten: zie: Vakbondsrechten]

[vakbondsafgevaardigde: Afgevaardigde van een vakorganisatie, inzonderheid als lid van een vakbondsafvaardiging]

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

vakvereniging, vakbond

-