Slagen in / voor

Taaladvies.net

U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Slagen in / voor

Vraag

Slaag je in of voor een examen?

Antwoord

Standaardtaal is alleen voor een examen slagen (met de betekenis dat je een voldoende hebt gehaald).

Toelichting

Het werkwoord slagen kan worden gecombineerd met twee vaste voorzetsels: in en voor.

Slagen in kan in de standaardtaal worden gecombineerd met een zaak of onderneming waar men succes mee heeft. Het kan ook worden gevolgd door een (om) te-zin.

(1) Ze is in die onderneming geslaagd ('ze heeft er succes mee gehad').

(2) De Koreanen zijn erin geslaagd (om) grote groepen van de bevolking te laten meedelen.

In België wordt slagen in soms ook gebruikt in combinatie met een examen, om aan te geven dat iemand een voldoende heeft behaald voor dat examen, maar het is er geen standaardtaal.

(3a) Ze is geslaagd in het examen Frans. (in België, geen standaardtaal)

In de standaardtaal wordt voor die laatste betekenis het voorzetsel voor gebruikt.

(3b) Ze is geslaagd voor het examen Frans.

Mogelijk zijn voor sommige taalgebruikers in België de twee vormen van slagen, 'bereiken wat men zich ten doel heeft gesteld' en 'met succes examen doen', samengevallen tot 'succes hebben met iets'; vandaar slagen in een examen.

Zie ook

Bestaan in / uit
Bezwijken aan / onder
Dateren van / uit
Gelukken / slagen
Geslaan / geslagen
Reppen van / over
Sturen aan / naar
Vergelijken bij / met
Waarschuwen voor / tegen

Naslagwerken

slagen in

slagen voor

Grote Van Dale (2005)

[bij slagen] slagen in iets, met iets

[bij slagen] 1 bereiken wat men zich ten doel heeft gesteld, zijn pogingen tot een goed einde brengen (…) 2 (in 't bijz.) met succes examen doen: hij is voor het (zijn) Frans geslaagd, voor het examen ter verkrijging van de akte daarvoor

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[bij slagen] slagen² voor

Verschueren (1996)

[bij slagen] 1. (…) - voor een examen

Koenen (2006)

[bij slagen] ~ voor een examen

Correct Taalgebruik (2006), p. 228

[bij slaan / slagen] In is correct bij slagen in de betekenis: bereiken wat men zich tot doel stelt, succes hebben.

[bij slaan / slagen] Voor is het juiste voorzetsel bij slagen als het gaat over het met succes examen doen.

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 248

[bij slagen, wordt afgekeurd] 2) in een examen -, voor. – wel: in een onderneming -

Taalwijzer (1998), p. 296

[bij slagen] Let op het vz.: slagen voor een vak, examen enz., maar: slagen in een zaak, onderneming, zijn opzet.

[bij slagen] Let op het vz.: slagen voor een vak, examen enz.

Stijlboek VRT (2003), p. 215

[bij slagen / lukken] (…) Veel kandidaten slagen niet voor hun examen.

Het juiste voorzetsel (1999)

[bij slagen] - voor een examen, een vak (b.v. – voor rekenen)

Prisma Voorzetsels (2005), p. 198

[bij slagen] succes hebben, met voor (examen): hij is geslaagd voor het toelatingsexamen.