Processen-verbalen / proces-verbalen / processen-verbaal

Antwoord

Het meervoud processen-verbaal is van oudsher correct, maar proces-verbalen is ook te verdedigen.

Toelichting

In proces-verbaal is slechts in schijn sprake van een samenstelling met twee gelijkwaardige delen. Net als bij bijvoorbeeld secretaris-generaal is het tweede gedeelte (verbaal) eigenlijk een bijvoeglijk naamwoord dat als nabepaling functioneert bij het zelfstandig naamwoord. De letterlijke betekenis van proces-verbaal is 'woordelijk proces', die van secretaris-generaal 'algemeen secretaris'.

In het woord proces-verbaal wordt het deel verbaal door veel taalgebruikers opgevat als een zelfstandig naamwoord. Dat is niet verwonderlijk omdat verbaal ook op zich als zelfstandig naamwoord voorkomt: het verbaal, de verbalen. Proces kan dan ook opgevat worden als een soort nadere bepaling bij verbaal, te vergelijken met bijvoorbeeld: student-assistent, kandidaat-notaris of leerling-verpleegster. Vandaar dat ook proces-verbalen als meervoudsvorm voorkomt, naar analogie van student-assistenten, kandidaat-notarissen en leerling-verpleegsters.

Deze voorbeelden maken duidelijk dat de grens tussen een samenstelling met twee gelijkwaardige en met twee ongelijkwaardige delen vaak moeilijk valt vast te stellen. Immers, een student-assistent is zowel student als assistent. Toch zie je zelden: studenten-assistenten. Ook het meervoud processen-verbalen is zeer ongebruikelijk.

Zie ook

Advocaat-generaals / advocaten-generaal
Collega's-professoren / collega-professoren
Inspannen / aanspannen (een proces -)
Minister-presidenten / ministers-president / ministers-presidenten
Tolk-vertalers / tolken-vertalers; vertaler-tolken / vertalers-tolken

Naslagwerken