Wanneer gebruik ik mits, en wanneer tenzij?
Mits gebruikt u in de betekenis 'op voorwaarde dat', tenzij in de betekenis 'behalve als'.
De voegwoorden mits en tenzij worden soms verkeerd gebruikt. Een voorbeeld van onjuist gebruik:
(1a) Bezwaarschriften worden niet in behandeling genomen, mits deze tijdig worden ingeleverd.
Het moet zijn:
(1b) Bezwaarschriften worden niet in behandeling genomen, tenzij deze tijdig worden ingeleverd.
Tenzij betekent immers 'behalve als'.
Mits betekent 'indien', 'op voorwaarde dat'. Een voorbeeld van het correcte gebruik van mits:
(2) U krijgt in de maand april bericht over eventuele belastingteruggave, mits u het daartoe strekkende aanvraagformulier tijdig indient.
Overigens wordt zowel mits als tenzij vooral in geschreven taal gebruikt; in gesproken taal wordt in plaats van mits eerder als... tenminste en in plaats van tenzij eerder behalve als gebruikt:
(3) Je hebt recht op een versnapering, als je tenminste een consumptiebon bij je hebt.
(4) Zij laat nooit verstek gaan, behalve als ze echt ziek is.
Behoudens / behalve
Mits (als voorzetsel)
Handboek Verzorgd Nederlands (1996) , p. 242; ANS (1997) , p. 559-561 of online via de E-ANS