Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Komma voor e.d., enz. of etc. aan het einde van een opsomming

Vraag

Komt er een komma voor e.d., enz. of etc. aan het einde van een opsommende zin?

Antwoord

Nee, over het algemeen is een komma voor e.d., enz. of etc. overbodig. Alleen als de delen van de opsomming lang zijn, is een komma gewenst.

Toelichting

De afkortingen e.d., enz. of etc. kunnen gebruikt worden om een opsomming in een lopende zin af te sluiten.

(1) Onder leestekens verstaan we komma, punt, puntkomma, uitroepteken enz.

(2) Deze winkel verkoopt potten, pannen, bestek, serviezen e.d.

(3) Het bedrijfslogo wordt gebruikt op briefpapier, enveloppen, briefkaarten etc.

Alleen in bepaalde gevallen - bijvoorbeeld bij een opsomming die uit lange delen bestaat - is een komma aan te raden.

(4) De taken van de nieuwe medewerker bestaan uit het behandelen van de binnenkomende post, reageren op eventuele klachten, telefonisch contact met klanten, bijhouden van de voorraden kantoormaterialen, enz.

Bijzonderheid

Het gebruik van afkortingen als enz. wordt zowel door het Stijlboek van de Volkskrant als het Stijlboek van de Standaard afgeraden.

Let op: de afkorting etc. wordt aaneengeschreven, maar de volledige vorm is et cetera, met spatie.

Zie ook

Komma voor en
Komma voor laatste lid van een opsomming
Punt na enz. of beletselteken aan het einde van een zin

Naslagwerken

Redactiewijzer (1997), p. 122-123, Alles over leestekens (1997), p. 35; Schrijfwijzer (1995), p. 198; Handboek Verzorgd Nederlands (1996), p. 135-136; Stijlboek Volkskrant (1992), p.17; Stijlboek De Standaard (1997), p. 243; Taalbaak 72.2.; Taalboek Nederlands (1997), p. 355