Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Langs voor / aan de voorkant / van voren

Vraag

Is de volgende zin correct: Na het ongeval was onze sportwagen langs voor beschadigd?

Antwoord

Nee, combinaties als langs voor behoren niet tot de standaardtaal. Standaardtaal is aan de voorkant, van voren of vooraan.

Toelichting

In België worden geregeld combinaties gebruikt van het voorzetsel langs en een bijwoord van plaats: langs voor / achter / boven / onder / binnen / buiten en dergelijke. Die combinaties behoren niet tot de standaardtaal.

(1a) Een 59-jarige automobilist reed zondagavond een 46-jarige fietser langs achter aan. (in België, geen standaardtaal)

(2a) Ons huis lijkt langs voor groter dan het werkelijk is. (in België, geen standaardtaal)

(3a) De ramen waren langs binnen beslagen. (in België, geen standaardtaal)

In de standaardtaal in het hele taalgebied worden combinaties met aan gebruikt: aan de voorkant, aan de bovenkant, aan de achterzijde enzovoort. Ook van voren, vooraan, van achteren, achteraan, vanboven, vanonder, van onderen, vanbinnen en vanbuiten zijn standaardtaal.

(1b) Een 59-jarige automobilist reed zondagavond een 46-jarige fietser van achteren aan.

(2b) Ons huis lijkt aan de voorzijde groter dan het werkelijk is.

(3b) De ramen waren vanbinnen beslagen.

In België worden ook de bijwoorden van voor en vanachter gebruikt respectievelijk in de betekenissen 'aan de voorkant' en 'aan de achterkant'. Ze komen vooral voor in informele spreektaal maar behoren niet tot de standaardtaal. Standaardtalige alternatieven zijn bijvoorbeeld: aan de voorkant / achterkant, van voren / van achteren, voorin / achterin.

(4a) Mijn nieuwe jurk heeft knopjes van voor. (in België, geen standaardtaal)

(4b) Mijn nieuwe jurk heeft knopjes aan de voorkant.

(5a) Wil je naast de bestuurder of vanachter zitten? (in België, geen standaardtaal)

(5b) Wil je naast de bestuurder of achterin zitten?

Zie ook

Langs daar / daarlangs
Langs de ene kant / aan de ene kant / enerzijds
Langs / naast (- iemand zitten)
Langs / via / door het raam
Naar voor / naar voren

Bronnen

Hendrickx, R. Langs. Geraadpleegd op 2 mei 2012 via http://www.vrt.be/taal/langs-0.

Naslagwerken

 

langs

Grote Van Dale (2005)

 (…) 5 (alg.Belg.N.) (voor de aanduiding van een plaats) aan de kant van, opzij van -, syn. aan: een hutje langs de straat; langs deze zijde is het papier wit; langs binnen, van binnen

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 152

[wordt afgekeurd] - achter, achterom; van achteren; - binnen, buiten, voor, van binnen, buiten, voren; - boven, van boven, via de bovenkant

Correct Taalgebruik (2006), p. 138

Langs betekent: in de lengte van of soms voorbij.
- We wandelden langs de Demer.
- De auto reed rakelings langs de boom.

Het woord past niet in de volgende zinnen:

- We parkeerden de wagen aan de linkerkant van de straat.

- Aan de onderkant bleek de kast beschadigd te zijn.

- Aan de ene kant was ze met zijn aanbod niet ontevreden.

- Aan de achterkant hoorden we een hels lawaai. (…)

Stijlboek VRT (2003), p. 145

Langs betekent: parallel met en in de lengte van: Er staan bomen langs de rivier; Je kunt langs de weg parkeren.

Niet gebruiken in deze zinnen:

Niet: *De auto stond langs de linkerkant van de weg.

Wel: De auto stond aan de linkerkant van de weg.

Niet: *Langs de onderkant was de kast beschadigd.

Wel: Aan de onderkant was de kast beschadigd.

Niet: *Langs boven was er niets aan te zien.

Wel: Van boven was er niets aan te zien.

Niet: *Er kwam kritiek langs veel kanten.

Wel: Er kwam kritiek van veel kanten..

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

langs achter/voor/onder/boven, achter-/voor-/onder-/bovenaan, aan de achter-/voor-/onder-/bovenkant, achter-/voor-/onder-/bovenlangs

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

3 BN aan, op; naar … toe, naar: een kamer ~ de straat aan de straat (…), ~ achter, voor van achter, voor, ~ de ene kant, andere kant enerzijds, anderzijds

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

3 BN, spreektaal aan, op; naar … toe, naar: een kamer ~ de straat aan de straat (…) ~ achter, voor van achter, voor, ~ de ene kant, andere kant enerzijds, anderzijds