Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Palmares

Vraag

Is het woord palmares correct in de betekenis 'lijst van belangrijke prestaties of overwinningen'?

Antwoord

Ja, palmares is standaardtaal in die betekenis. Er is een verschil in gebruik tussen België en Nederland. In Nederland wordt palmares haast uitsluitend gebruikt voor sportprestaties; in België komt het woord ook in andere contexten voor.

Toelichting

Palmares wordt in de standaardtaal gebruikt in de betekenis 'lijst van belangrijke prestaties of overwinningen'. In Nederland komt het woord vooral voor in de sporttaal; in België is het ook in andere contexten gangbaar (bijvoorbeeld voor de verdiensten van een kunstenaar). Voor palmares worden in de standaardtaal ook de synoniemen erelijst en staat van dienst gebruikt.

(1) Nu ontbreekt alleen nog een olympische zege op haar indrukwekkende palmares.

(2) De Franse klimmer Alain Robert heeft inmiddels al meer dan zeventig wolkenkrabbers op zijn palmares.

(3) William Sweetlove is een popartkunstenaar met tal van grote prijzen op zijn palmares.

Meestal wordt palmares gebruikt in min of meer vaste combinaties als op zijn palmares hebben, op zijn palmares (laten) schrijven, aan zijn palmares (laten) toevoegen.

Alternatieve formuleringen in de standaardtaal zijn: op zijn naam schrijven en op zijn naam hebben staan.

(4) Wegracer Valentino Rossi voegde weer een nieuwe zege toe aan zijn palmares.

(5) Chris Evert heeft achttien grandslamtitels op haar palmares staan.

(6) Brusselmans heeft al ongeveer vijftig boeken op zijn naam staan.

In België heeft palmares soms ook de betekenis 'lijst van prijswinnaars of uitslagen op school'. In die betekenis is palmares verouderd en behoort het niet tot de standaardtaal.  

(7) Het palmares van de wiskundeolympiade vindt u op onze schoolwebsite. (in België, geen standaardtaal)

Bijzonderheid

Palmares kan zowel een de-woord (de palmares) als een het-woord (het palmares) zijn. In België komt het haast uitsluitend als het-woord voor.

(8) Heel wat renners benijden de indrukwekkende palmares van Armstrong.

(9) Heel wat renners benijden het indrukwekkende palmares van Armstrong.

Palmares wordt uitgesproken met de klemtoon op de laatste lettergreep: [palmarés].

Zie ook

Actief / naam / conto (op zijn - hebben, schrijven)

Bronnen

Hendrickx, R. (2001) Palmares. Geraadpleegd op 20 november 2009 via http://www.vrt.be/taal/palmares-0.

Naslagwerken

 

palmares

Grote Van Dale (2005)

(het & de (m.); -sen) 1 (Belg.N., veroud.) lijst van prijswinnaars (op scholen) 2 erelijst (1) 3 erelijst (2)

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[de ~ (m.), ~sen] 1 lijst van prijswinnaars 2 lijst van grote prestaties, syn. erelijst

Verschueren (1996)

m. (…) 1. Z.N. lijst van prijswinnaars of van uitslagen op school. 2. Sport. Erelijst.

Koenen (2006)

m -sen 1 lijst van prijswinnaars; 2 lijst van iems overwinningen

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 204

palmares (het) [wordt afgekeurd]: (onderw.) erelijst, lijst van uitslagen.

palmares (de): (minder gebr. voor) lijst van behaalde behaalde overwinningen (sport), lijst van belangrijke prestaties (sport en andere): op zijn – hebben, op zijn naam hebben (gebracht); een lange – hebben, een lange staat van dienst hebben, al heel wat successen geboekt hebben

Correct Taalgebruik (2006), p. 192

Schoolresultaten worden aangetekend op een puntenlijst of cijferlijst; de uitslagen van alle leerlingen komen in een uitslagenboekje. In de sporttaal wordt erelijst gebruikt voor de lijst van overwinningen of bijzondere prestaties. Een andere wending is iets op zijn naam hebben, brengen; op zijn naam hebben staan. (…)
Toch komt palmares (de palmares, niet ‘het’) steeds meer voor, zowel in de sport als daarbuiten. Er is dan ook geen reden meer om er nog bezwaar tegen te maken.

Taalwijzer (2000), p. 255

palmares (o) is een erelijst, (in’t alg.) een lijst van grote prestaties of overwinningen, al keurt Penninckx het af (in de betekenis van prijswinnaars op school is het niet algemeen gangbaar).

Stijlboek VRT (2003), p. 186

Algemeen Nederlands zijn: lijst van overwinningen, erelijst, cijferlijst, puntenlijst.

In de sporttaal is palmares in het hele taalgebied bekend: een overwinning aan zijn palmares toevoegen, een overwinning op zijn palmares laten bijschrijven. Ook algemeen Nederlands is: een overwinning op zijn naam schrijven.

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

de (m) BN 1 lijst van prijswinnaars op scholen, uitslagenboekje met resultaten die de leerlingen in het afgelopen jaar behaald hebben 2 sp lijst van behaalde overwinningen 3 lijst van belangrijke prestaties: hij heeft veel projecten op zijn ~