Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Zo niet, (dan) ...

Vraag

Is dan noodzakelijk in de constructie Zo niet, (dan) gaan we fietsen?

Antwoord

Nee, in een informele context is dan weglaatbaar: Zo niet, gaan we fietsen. In neutraal taalgebruik is het aan te bevelen dan niet weg te laten: Zo niet, dan wordt overgegaan tot sancties .

Toelichting

Zo niet is een verkorting van de voorwaardelijke bijzin Zo dit niet het geval is. Vanouds volgde op Zo niet altijd het bijwoord dan: Zo niet, dan gaan we fietsen. Tegenwoordig hebben veel taalgebruikers - vooral in België - de neiging om dan achterwege te laten.

Bijzonderheid

Vaak wordt behalve het bijwoord dan ook de komma weggelaten: Zo niet gaan we fietsen. Ook komt het steeds vaker voor dat zoniet als één woord geschreven wordt, maar in de woordenboeken en -lijsten komt deze schrijfwijze (nog) niet voor. Na zoniet ontbreekt in de meeste gevallen de komma, evenals het woord dan. Zoniet gedraagt zich dan als het bijwoord anders.

Zie ook

Als je van de trap valt, (dan) ben je snel beneden

Bronnen

Hendrickx, R. (2002). Zo niet, dan anders. Geraadpleegd op 28 oktober 2005 via http://vrttaal.net/taaldatabanken_master/juist/020516.shtml.

Naslagwerken

Geschiedenis van het Nederlands in de twintigste eeuw (1999), p. 262