Taaladvies.net
Betrachten / beogen
Vraag
Is betrachten correct in de betekenis 'nastreven', 'beogen', bijvoorbeeld in Dat zijn de verbeteringen die wij betrachten?
Antwoord
Nee. Betrachten is alleen standaardtaal in uitdrukkingen als zijn plicht betrachten en de nodige zorgvuldigheid betrachten.
Toelichting
Betrachten wordt in België wel eens gebruikt als bedoeld is 'beogen', 'zich ten doel stellen', 'nastreven', 'trachten te bereiken', 'op het oog hebben'. In de standaardtaal is het in deze brede betekenis niet gangbaar. Ook het zelfstandig naamwoord betrachting met de betekenis 'verlangen', 'wens' of 'streven' is geen standaardtaal.
(1) Dat zijn de verbeteringen die wij zullen nastreven.
(2) Welk doel hebben we met deze maatregelen op het oog?
(3) De minister betracht in de eerste plaats een doorzichtig beleid. (in België, geen standaardtaal)
(4) Het is de betrachting de haalbaarheidsstudie in het voorjaar af te ronden. (in België, geen standaardtaal)
Naslagwerken
| betrachten | beogen | |
| Grote Van Dale (2005) | (mbt. iets dat een verplichting of voorschrift behelst) zich houden bij of aan-, in acht nemen, opvolgen (meest in vaste verb.): de deugd betrachten; zijn plicht betrachten, volbrengen, doen | 2 als doel stellen, trachten te bereiken of te verkrijgen |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) | 1 zich houden aan, in acht nemen | 1 (iets) trachten te bereiken |
| Verschueren (1996) | 2. Z.N. nastreven, trachten te bereiken of te bevorderen | op het oog hebben, bedoelen, trachten te bereiken |
| Koenen (1999) | in acht nemen, behartigen, nakomen | iets op het oog hebben; bedoelen |
| Kramers (2000) | 2 ZN trachten te bevorderen of te verkrijgen, nastreven, beogen | trachten te bereiken |
| Correct Taalgebruik (2001), p. 41 | Betrachten betekent: zich houden bij of aan iets dat een verplichting of voorschrift inhoudt, het in acht nemen, opvolgen. (…) 'Betrachten' is dus niet bruikbaar als bedoeld is: beogen, zich ten doel stellen, nastreven, tachten te bereiken, op het oog hebben. | - |
| Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 34 | [wordt afgekeurd] 2) trachten te bevorderen, te verkrijgen; een doel, voordelen -, op het oog hebben, nastreven | - |
| Taalwijzer (1998), p. 63 | [bij beogen, wordt afgekeurd] niet: betrachten | betekent: op het oog hebben, bedoelen, algemeen verwachten, proberen te bereiken |
| Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) | nastreven, beogen, trachten te bereiken of te bevorderen | - |
