Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Voorbijgestreefd / achterhaald

Vraag

Is voorbijgestreefd in de betekenis van 'achterhaald' correct?

Antwoord

Ja, als synoniem van achterhaald is voorbijgestreefd standaardtaal in België. In de betekenis 'overtroffen' is voorbijgestreefd standaardtaal in het hele taalgebied.

Toelichting

Voorbijgestreefd is standaardtaal in het hele taalgebied als het voltooid deelwoord van het werkwoord voorbijstreven. Het betekent dan 'overtroffen'.

(1) De pc heeft de krant voorbijgestreefd als het belangrijkste informatiemedium.

(2) Het verhoopte bedrag werd al snel voorbijgestreefd. Aan het eind van de avond bleek de actie meer dan tien miljoen euro opgeleverd te hebben.

In de standaardtaal in België wordt voorbijgestreefd regelmatig gebruikt als synoniem van achterhaald. In Nederland wordt voorbijgestreefd slechts een heel enkele keer in die betekenis gebruikt.

(3) In de jaren tachtig waren plateauschoenen hopeloos voorbijgestreefd. [standaardtaal in België]

(4) Hij beroept zich op voorbijgestreefde voorschriften. [standaardtaal in België]

In de standaardtaal in het hele taalgebied kunnen naast achterhaald ook verouderd, uit de tijd en niet meer gangbaar gebruikt worden.

(5) Hij verdedigt een achterhaalde opvatting.

(6) Die opvattingen zijn uit de tijd, ze zijn niet meer gangbaar.

Naslagwerken

 

voorbijgestreefd

achterhaald

Grote Van Dale (2005)

(Belg.N., niet alg.) achterhaald

niet meer geldig, niet meer als juist erkend, syn. verouderd, ouderwets

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 (Belg., niet alg.) achterhaald

1 niet meer waar, niet langer geldig (…) syn. voorbijgestreefd

Verschueren (1996)

Z.N. niet meer aanvaard, achterhaald

onjuist gebleken, beantwoordend aan een verouderde voorstelling van zaken

Koenen (1999)

-

[bij achterhalen] verouderd

Kramers (2000)

-

[bij achterhalen] niet meer volgens tegenwoordige inzichten

Correct Taalgebruik (2006), p. 298

[bij voorbijstreven] Let op het verschil tussen voorbijgestreefd (= overtroffen) en achterhaald (= verouderd, uit de tijd).

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 308

zie: voorbijstreven

[voorbijstreven: [wordt afgekeurd] door de gebeurtenissen voorbijgestreefd, achterhaald; een standpunt, een opvatting is voorbijgestreefd, uit de tijd, achterhaald, geldt niet meer, is niet meer gangbaar, is passé]

-

Taalwijzer (1998), p. 361, 27

[bij voorbijstreven] Niet te verwarren met *achterhaald (…) voorbijstreven betekent: zich inspannen om een ander voorbij te komen, te overtreffen.

Een mening, theorie, wetenschap enz. die uit de tijd is, niet meer geldig, niet meer als juist erkend wordt, noemen we achterhaald (niet *voorbijgestreefd).

Stijlboek VRT (2003), p. 261

Niet gebruiken voor: achterhaald, uit de tijd, niet mee gangbaar, ouderwets, oubollig.

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

achterhaald, uit de tijd, verouderd

-