Symbolen voor grootheden en eenheden (algemeen)

Symbolen voor grootheden en eenheden (algemeen)

Een grootheid is iets wat je kunt meten (bijvoorbeeld ‘lengte’); een eenheid is de maat waarmee je meet (bijvoorbeeld ‘meter’). De schrijfwijze van afkortingen van grootheden en eenheden is vastgelegd in normen; internationaal door de International Organization for Standardization (ISO), in Nederland door het Nederlands Normalisatie-instituut (NNI) en in België door het Bureau voor Normalisatie. Strikt genomen gaat het hierbij niet om afkortingen, maar om symbolen.

Anders dan afkortingen worden symbolen nooit gevolgd door een punt (vergelijk de afkorting u. en het symbool h = uur). Symbolen van eenheden worden in romein gezet, symbolen van grootheden dienen gecursiveerd te worden (vergelijk m = meter en m = massa).

De namen van grootheden en eenheden worden altijd met een kleine letter gespeld, ook als ze van eigennamen zijn afgeleid (bijvoorbeeld newton, pascal). Uitzondering: na het woord graad (graden) krijgen de eenheden Celsius en Fahrenheit een hoofdletter (het vriest zes graden Celsius).

De symbolen van eenheden worden in beginsel met een kleine letter geschreven, met uitzondering van de eenheden die van eigennamen zijn afgeleid (bijvoorbeeld N = newton; Pa = pascal). Sommige symbolen van grootheden worden met een kleine letter geschreven, sommige met een hoofdletter (vergelijk t = tijd en T = temperatuur).

Afkortingen: gebruik (algemeen)

Cm. / cm, kg. / kg

Hieronder volgt een overzicht van de meestvoorkomende symbolen van grootheden en eenheden.

a are
A ampère
bar bar
Bq becquerel
C coulomb
°C graden Celsius
ca centiare (vierkante meter)
cal calorie
cc kubieke centimeter
cd candela
cg centigram
cm centimeter
dag decagram
dal decaliter
dam decameter
dg decigram
dl deciliter
dm decimeter
dpt dioptrie
eV elektronvolt
°F graden Fahrenheit
g gram
GB gigabyte
gcal gramcalorie
gcm gramcentimeter
gcs gram-centimeter-seconde
GHz gigahertz
GW gigawatt
h hoogte
h uur
ha hectare
hg hectogram
hl hectoliter
hm hectometer
hPa hectopascal
Hz hertz
I elektrische stroom
J joule
K kelvin
kb kilobit
kB kilobyte
kcal kilocalorie
kg kilogram
kHz kilohertz
kJ kilojoule
kl kiloliter
km kilometer
krt/kt karaat
kV kilovolt
kW kilowatt
kWh kilowattuur
l lengte
l liter
lm lumen
lx lux
μm micrometer
m massa
m meter
m2 vierkante meter
m3 kubieke meter
mA milliampère
Ma mach
MB megabyte
mbar millibar
Mcal megacalorie
mg milligram
MHz megahertz
min minuut
ml milliliter
mm millimeter
ms milliseconde
mW milliwatt
MW megawatt
n hoeveelheid stof
N newton
Nm newtonmeter
ns nanoseconde
Pa pascal
pk paardenkracht
s seconde
t tijd
T temperatuur
V volt
VA voltampère
W watt
Wh wattuur

Aan de hand van voorvoegsels en basiseenheden kunt u doorgaans zelf de meeste eenheden samenstellen. Veelvoorkomende voorvoegsels zijn:

c centi (zoals in ca, centiare)
d deci (zoals in dg, decigram)
da deca (zoals in dag, decagram)
G giga (zoals in GB, gigabyte)
h hecto (zoals in hPa, hectopascal)
k kilo (zoals in kcal, kilocalorie)
μ micro (zoals in μm, micrometer)
m milli (zoals in ms, milliseconde)
M mega (zoals in MW, megawatt)
n nano (zoals in ns, nanoseconde)

 

Zie ook

Wel of geen spaties voor en na leestekens en symbolen (algemeen)

Naslagwerken

Taalbaak 102.10-11; Woordwijzer (1998), p. 44; Redactiewijzer (1997), p. 44, 151-154; Schrijfwijzer (1995), p. 215; Taalboek Nederlands (1997), p. 382-383; Grote Van Dale (2005); NEN 999; NEN 1000; NEN 2132; NEN 3069; NBN X 02-001; NBN X 02-002; Woordenlijst (2015)

cijfers en getallen,symbolen,algemeen,conventies,spelling


tao_generiek (K)
20
j
cijfers,spelling,symbolen
Subrubriek,Hoofdrubriek
Hoofdrubriek:spelling;Subrubriek:cijfers,symbolen
0000
24 October 2019