Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Weerhouden

Vraag

Is weerhouden in de betekenissen 'in aanmerking nemen', 'selecteren' of 'rekening houden met' correct?

Antwoord

Nee. Weerhouden wordt in die betekenissen in België wel gebruikt, maar dat gebruik is geen standaardtaal.

Toelichting

Weerhouden van betekent in de standaardtaal 'afhouden van, terughouden, tegenhouden, beletten'.

(1) De sneeuwstorm weerhield hen ervan om de tent af te breken.

(2) Zijn ontslag zal mij er niet van weerhouden om zelf een initiatief te nemen.

In België wordt weerhouden ook wel in de volgende betekenissen gebruikt:

a. 'in overweging nemen, rekening houden met';

De uitdrukking de aandacht weerhouden 'de aandacht krijgen, hebben, trekken' sluit aan bij deze betekenis.

(3) Alle opmerkingen van het personeel bij het voorstel werden weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

(4) Drie getuigenissen in het dossier over de Bende van Nijvel werden niet weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

(5) Uw brief d.d. 5 januari 1999 heeft al onze aandacht weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

b. 'in aanmerking nemen' of 'in aanmerking komen';

(6) Voor de eerste prijs werd geen enkele kandidaat weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

(7) Uw diensttijd bij de federale ministeries wordt weerhouden bij de berekening van uw pensioen. (in België, geen standaardtaal)

c. 'ingaan op, gevolg geven aan', ook negatief: 'ten laste leggen';

(8) In verband met de personeelsstop kunnen we uw aanvraag niet weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

(9) Haar betrokkenheid bij de fraude werd niet tegen haar weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

d. 'kiezen, selecteren, aanwijzen, aanvaarden';

(10) De jury heeft uiteindelijk twee winnaars weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

(11) Ze is weerhouden om België te vertegenwoordigen op het Songfestival. (in België, geen standaardtaal)

e. 'onthouden';

(12) Uit het betoog van de eerste spreker heb ik het volgende weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

f. 'ophouden, tegenhouden', ook: 'verhinderd zijn';

(13) Hij deed zijn best om zijn tranen te weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

(14) De trein werd weerhouden door een loslopende stier. (in België, geen standaardtaal)

(15) Voor die vergadering ben ik weerhouden. (in België, geen standaardtaal)

In al deze betekenissen is weerhouden in Nederland onbekend en ook in België behoort weerhouden in die betekenissen niet tot de standaardtaal. Als weerhouden wordt gebruikt in betekenissen a t/m e kan bij een Nederlandse taalgebruiker zelfs de indruk ontstaan dat de Belgische spreker het tegenovergestelde bedoelt. Zo betekent de zin De jury heeft twee kandidaten weerhouden voor Nederlanders juist dat twee kandidaten niet in aanmerking kwamen en dat kan tot verwarring leiden.

Zie ook

Aanduiden / aanstellen / aanwijzen

Bronnen

Taalbeheersing in de Praktijk (1990), nr. 1, 15.

Naslagwerken

 

weerhouden

Grote Van Dale (2005)

2 [leenvertaling van Fr. retenir], (Belg.N., niet alg.) bezighouden: weerhouden zijn, verhinderd zijn, opgehouden worden (…) 3 (Belg.N., niet alg.) (m.betr.t. personen of zaken waaruit een keuze moet worden gemaakt) overhouden, behouden, m.n. bij wijze van eerste selectie

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 (Belg., niet alg.) (personen of zaken uit een verzameling) selecteren, behouden, overhouden

Verschueren (1996)

[in deze betekenis niet opgenomen]

Koenen (2006)

[in deze betekenis niet opgenomen]

Kramers (2000)

2 ZN ophouden, inz door onvoorziene omstandigheden; verhinderen (…) 3 ZN (iem.) tegen zijn wil vasthouden; 4 ZN in overweging nemen, rekening houden met, ingaan op; 5 ZN (van een kandidatuur) aanvaarden; 6 ZN voordragen, voorstellen; selecteren; 7 ZN bedwingen, inhouden, tegenhouden (…) 8 ZN buitenhouden, buitensluiten

Correct Taalgebruik (2006), p. 310

Het werkwoord weerhouden betekent terughouden, beletten, afhouden van. (…)

In juridische vertaalwoordenboeken als dat van J. Moors komt weerhouden helemaal niet voor. Het Franse 'retenir' krijgt er wel liefst zeventien vertalingen: 'weerhouden' is daar niet bij. Ook in juridisch taalgebruik kunnen we dat gallicisme dus best missen.

De vele andere betekenissen van het Franse 'retenir' geven we meestal weer met andere werkwoorden dan 'weerhouden' en 'niet weerhouden'. (…)

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 316

[wordt afgekeurd] iem. -, ophouden, bezighouden; tegen zijn wil vasthouden; - zijn, verhinderd zijn, opgehouden worden; de aandacht -, trekken, krijgen; een argument, voorstel -, in aanmerking nemen, in overweging nemen; deze aanklacht werd niet -, werd niet in aanmerking genomen; een argument niet -, naast zich neerleggen; een kandidaat, drie kandidaten -, selecteren, kiezen, overhouden; een kandidaat, drie kandidaten niet -, niet in aanmerking nemen, afschrijven; een kandidatuur -, in aanmerking nemen; een zaak -, zich bevoegd verklaren in een zaak; een zaak aanhouden. - wel: 1) afhouden van iets: We laten ons door de regen niet -

Taalwijzer (1998), p. 374

1) betekent: tegenhouden, houden, onderdrukken, terughouden, afhouden van. (…) 2) Weerhouden kan dus lang niet altijd gebruikt worden als tegenhanger van het Franse 'retenir' zoals in Vlaanderen zo vaak gebeurt. We beschikken over voldoende andere wendingen.

Stijlboek VRT (2003), p. 268

Weerhouden betekent: tegenhouden, afhouden van. (…)

Niet gebruiken voor: kiezen, in overweging nemen, selecteren, aanwijzen, aanstellen. (…)

In de standaardtaal betekent weerhouden vaak net het tegengestelde van wat er in Vlaanderen meestal mee bedoeld wordt.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

in België ook: in overweging nemen, in aanmerking nemen, ingaan op, selecteren