Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Verzocht (reizigers worden / wordt -)

Vraag

Welk getal krijgt de persoonsvorm in zinnen als: De reizigers wordt/worden verzocht uit te stappen of De bezoekers werd/werden erop gewezen dat de deur pas geverfd was?

Antwoord

Strikt genomen is in beide zinnen alleen het enkelvoud grammaticaal correct, dus: De bezoekers werd erop gewezen... en De reizigers wordt verzocht. De bezoekers en de reizigers zijn immers meewerkend voorwerp, geen onderwerp. Voor sommige taalgebruikers klinkt in deze zinnen de meervoudsvorm acceptabeler (De bezoekers werden erop gewezen... en De reizigers worden verzocht...); zij zien de bezoekers en de reizigers als grammaticaal onderwerp.

Toelichting

Vaak beschouwen taalgebruikers in passieve zinnen met verzoeken, aanraden en erop wijzen het meewerkend voorwerp als het grammaticale onderwerp, en laten ze de persoonsvorm daarmee congrueren: De reizigers worden verzocht..., De bezoekers werden erop gewezen... Volgens de ANS is deze afwijking van de congruentieregel echter niet voor alle taalgebruikers aanvaardbaar.

De persoonsvorm congrueert in actieve zinnen normaal gesproken in persoon en getal met het onderwerp. In de passieve zin vervult het (actieve) lijdend voorwerp gewoonlijk de rol van grammaticaal onderwerp, en past de persoonsvorm zich in persoon en getal aan dit onderwerp aan. Als de voorbeeldzinnen actief worden gemaakt, dan krijgen we zinnen als: De omroeper verzoekt de reizigers..., De secretaresse wees de bezoekers erop... In deze zinnen vervullen de reizigers en de bezoekers de functie van meewerkend voorwerp. Wat op het meewerkend voorwerp volgt, is in deze gevallen een lijdend-voorwerpszin respectievelijk een voorzetselvoorwerpszin.

Zie ook

Congruentieproblemen met een als onderwerp gevoeld meewerkend voorwerp (algemeen)

Vragen / verzoeken
Wijzen op (de kandidaten worden / wordt erop gewezen dat ...)

Bronnen

Overduin, B. (1990). Rapporteren. Het schrijven van rapporten, nota's, scripties en artikelen (3e dr.). Utrecht: Spectrum. (pp. 268-270)

Naslagwerken

ANS (1997), p. 1408-1412 of online via de E-ANS; Correct Taalgebruik (1997), p. 230; Handboek Verzorgd Nederlands (1996), p. 156-158; Ik schrijf zonder fouten (1996), p. 42; Schrijfwijzer (1995), p. 105-106; Taalbaak 94; Taalboek Nederlands (1997), p. 213-214; Basishandleiding Nederlands (1996), p. 61