Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Toendertijd / toentertijd

Vraag

Is het toendertijd of toentertijd?

Antwoord

De correcte vorm van dit woord is toentertijd.

Toelichting

Het bijwoord toentertijd ('in die tijd', 'toen') is een samensmelting van de als bijwoordelijke bepaling gebruikte woordgroep toen ter tijd, waarin ter weer een samensmelting is van te der (der is de verbogen vorm van het lidwoord de): toen te der tijd = 'toen in die tijd'. De -t- in toentertijd is dus oorspronkelijk de t van het voorzetsel te.

De vorm toendertijd, die ook in geschreven vorm al sinds de zeventiende eeuw voorkomt, kan wellicht worden verklaard als contaminatie van toentertijd en indertijd ('ooit eens', 'op een onbepaalde tijd in het verleden'). Indertijd is een samensmelting van de voorzetselgroep in der tijd, waarin der de verbogen vorm is van het lidwoord de.

Zie ook

Vaste combinaties met naamvallen (algemeen)

Haasje-repje / haastje-repje
Op de duur / op den duur
Teneergeslagen / terneergeslagen
Ter aller tijde / ten allen tijde / ten alle tijde / te alle tijde / te allen tijde
Ter plekke / ter plaatse
Van goede huize / van goeden huize, te goede trouw / te goeder trouw

Naslagwerken

Grote Van Dale (2005); Schrijfwijzer (1995), p. 191; Prisma Stijlboek (1993), p. 242; Taalbaak 9.2; Taalwijzer (1998), p. 324; WNT; Woordenlijst (2015)