U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Tirade / retirade

Antwoord

Een tirade is een 'retorische aanklacht met omhaal van woorden'; retirade is een eufemistisch woord voor openbaar toilet.

Toelichting

Beide woorden zijn ontleend aan het Frans, maar gaan terug op Italiaanse grondvormen.

Een tirade (van Italiaans tirata: 'ruk' of 'tirade') is:

- 'een omslachtige aanklacht of aanmaning, veelal op theatrale wijze gepresenteerd': Hij hield een lange tirade tegen het politieke bedrijf;

- in de muziek: 'toonreeks van snel uitgevoerde noten tussen twee van elkaar verwijderd liggende hoofdnoten'.

Retirade (van Italiaans ritirata, met dezelfde betekenissen als in het Nederlands) betekent:

- 'openbaar toilet' (eufemistisch gebruikt);

- 'terugtocht, vlucht';

- 'toevluchtsoord';

- 'verschansing op een bastion'.

Bronnen

Schram-Pighi, L, & Visser-Boezaardt, G. (1993). Prisma woordenboek Italiaans-Nederlands (8e dr. door M. Stilting en P.N.H.J.E. Drehmanns (red.)). Utrecht: Spectrum.

Naslagwerken

Grote Van Dale (2005); Verschueren (1996) ; Leenwoordenboek (1996) , p. 161, 191