Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Te kort / tekort, te veel / teveel, te goed / tegoed

Vraag

Moeten de woorden te()kort, te()veel en te()goed, aan elkaar of los geschreven worden?

Antwoord

Als bijvoeglijk naamwoord moeten deze woorden los worden geschreven. Ze hebben dan hun letterlijke betekenis: 'korter dan gewenst', 'meer dan gewenst', 'beter dan gewenst'. Te kort heeft daarnaast ook de betekenis 'te weinig'. Als zelfstandig naamwoord moeten deze woorden aan elkaar geschreven worden. Zij hebben dan niet hun letterlijke, maar een toegespitste betekenis:

het tekort = 'het gebrek, het nadelig saldo'

het teveel = 'het overschot'

het tegoed = 'het positief saldo'

Toelichting

Combinaties van een bijvoeglijk naamwoord voorafgegaan door te schrijven we los:

(1) De vitrage is, sinds ze gewassen is, veel te kort.

(2) In de winter zijn er vaak bedden te kort voor de daklozen.

(3) Ons uitgaansleven kent helaas te veel geweld.

(4) Vrienden kun je nooit te veel hebben!

(5) Deze leerling is te goed om naar het mbo te gaan.

(6) Je hebt zo van die mensen die zich te goed achten voor iedereen.

Als zelfstandig naamwoord moeten tekort, teveel en tegoed aan elkaar geschreven worden.

(7) De EU kenmerkt zich nog steeds door een democratisch tekort.

(8) Het teveel aan onnodige uitgaven zullen we door scherpere controle proberen terug te dringen.

(9) Doorgaans heb je een tekort aan vitamines, maar kun je ook een teveel hebben?

(10) Ons tegoed bij de bank begint helaas aardig te slinken.

Ook in de werkwoordelijke combinaties tegoed hebben, tegoed houden en zich tegoed doen, schrijven we tegoed aan elkaar.

(11) Je hebt nog een woordje uitleg van me tegoed.

(12) We deden ons tegoed aan de overheerlijke desserten die ze op tafel had gezet.

Bijzonderheid

In de combinaties tegoed hebben en tegoed houden schrijven we tegoed niet aan het werkwoord vast. Tekortkomen, tekortdoen en tekortschieten worden wel aan elkaar geschreven. Als de infinitief van een werkwoord (bijvoorbeeld tekortschieten) een samenstelling is, schrijven we ook het voltooid deelwoord (tekortgeschoten), het tegenwoordig deelwoord (tekortschietend) en de vervoegde vormen (dat hij tekortschiet) van dat werkwoord aaneen. Als het eerste deel van het werkwoord volgt op het tweede deel, of als er andere woorden tussen de delen staan, schrijven we de delen uiteraard los (hij schiet vaak tekort, omdat hij tekort is geschoten).

Zie ook

Aaneenschrijven van telwoorden (Leidraad 6.9)
Andere betekenis - anders geschreven (Leidraad 6.10)

Al weer / alweer
Allang / al lang
Allesbehalve / alles behalve
Als ook / alsook
Evengoed / even goed
Hoelang / hoe lang
Hoever / hoe ver
In tact / intact
Nietwaar / niet waar
Te kort schieten / tekortschieten, te kort komen / tekortkomen
Ten slotte / tenslotte, ten minste / tenminste, ten einde / teneinde
Weleens / wel eens
Zo juist / zojuist, zo maar / zomaar
Zolang / zo lang
Zo veel / zoveel
Zover / zo ver
Zomin / zo min

Naslagwerken

Woordenlijst (2015)