Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Sanitair

Vraag

In welke contexten is het gebruik van het bijvoeglijk naamwoord sanitair correct?

Antwoord

Sanitair is standaardtaal in onder andere de woordcombinaties sanitaire artikelen, sanitaire stop en sanitaire voorzieningen.

Toelichting

Sanitair wordt in de standaardtaal het meest gebruikt als zelfstandig naamwoord. Het sanitair omvat alle installaties voor badkamers en wc's.

(1) Mag ik even gebruikmaken van jullie sanitair?

Als bijvoeglijk naamwoord is sanitair in de standaardtaal in het hele taalgebied slechts gangbaar in een beperkt aantal woordcombinaties, bijvoorbeeld in: een sanitaire stop ('plaspauze'), sanitaire artikelen ('artikelen voor de badkamer of de wc'), sanitaire voorzieningen ('wasgelegenheid en wc').

(2) Na zeven uur rijden wordt het wel tijd voor een sanitaire stop.

In België wordt sanitair soms gebruikt als bijvoeglijk naamwoord in de betekenis 'wat de gezondheid betreft'. Het woord is in die betekenis echter geen standaardtaal. Meestal worden in de standaardtaal in dat geval samenstellingen gevormd met gezondheid- als eerste lid.

(3) De commissie wilde weten of er geen sanitaire risico's verbonden waren aan te veel sport. (in België, geen standaardtaal)

(4) Vergeet niet de gezondheidsverklaring in te vullen.

(5) Patrick heeft een opleiding in de gezondheidszorg gevolgd.

(6) Het is belangrijk dat je de gezondheidsvoorschriften naleeft.

In België waren tot voor kort de combinaties sanitaire hulp (vooral in de verbinding gezins- en sanitaire hulp) en sanitaire helpster in gebruik als officiële benaming respectievelijk voor een beroepsopleiding en een beroep in de verzorgingssector. De officiële benaming voor opleiding en beroep is thans verzorgende.

Zie ook

Familiaal

Naslagwerken

 

sanitair

Grote Van Dale (2005)

1 de gezondheid of de gezondheidsleer betreffende (…) 2 de gezondheid bevorderend

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 betr. hebbend op wc’s, badkamers enz. 2 de gezondheid of gezondheidsleer betreffend

Verschueren (1996)

I. (…) betrekking hebbend op de gezondheid, uit het oogpunt van gezondheidsleer (…) II. (…) sanitaire artikelen en installaties.

Koenen (2006)

I bn de gezondheid betreffend: onder ~e artikelen worden verstaan badkuipen, ondersteken, zeepbakjes, wastafels enz.; een ~e stop maken onderweg stoppen i.v.m. toiletbezoek; II o sanitaire artikelen

Kramers (2000)

1 de gezondheid of de gezondheidstoestand betreffend; ZN: ~ bescheid gezondheidsverklaring; ZN: sanitaire bescherming gezondheidszorg; ZN: sanitaire (gezins)helpster gezinsverzorgster; ZN sanitaire hulp gezinshulp, gezinsverzorging, bejaardenhulp 2 sanitaire artikelen al wat behoort tot de installatie van was- en badgelegenheid en wc’s; sanitaire stop kort oponthoud om aan een natuurlijke behoefte te doen

Correct Taalgebruik (2006), p. 223

Het sanitair omvat alle instanties voor badkamers en wc.’s. Als bijvoeglijk naamwoord wordt 'sanitair' niet gebruikt met betrekking tot de gezondheidszorg.

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 238

[(adj.) wordt afgekeurd] - bescheid, - verklaring, gezondheidsverklaring; -e bescherming, gezondheidszorg; -e hulp, -e help(st)er, gezinshulp, gezinshelp(st)er, gezinsverzorg(st)er, bejaardenhulp, bejaardenhelp(st)er, bejaardenverzorg(st)er; een –e trein, een hospitaaltrein; -e zorg, gezondheidszorg, gezinshulp, gezinsverzorging, gezinszorg, bejaardenhulp, bejaardenverzorging, bejaardenzorg

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

-          sanitaire hulp, gezinshulp, gezinsverzorging (…)

-          sanitaire helpster, gezinshulp, gezinsverzorgster