Taaladvies.net
Sanctioneren /straffen / een sanctie treffen / een sanctie opleggen
Vraag
Kan men sanctioneren ook gebruiken in de betekenis 'straffen'?
Antwoord
Nee. Het gebruik van sanctioneren in de betekenis 'straffen' komt weliswaar regelmatig in België voor, maar het is geen standaardtaal.
Toelichting
Sanctie, het grondwoord van sanctioneren, heeft in de standaardtaal twee betekenissen:
- 'bekrachtiging, erkenning of goedkeuring';
- 'waarborgmiddel om de naleving van een voorschrift af te dwingen' en, bij uitbreiding: 'straf'.
Het werkwoord sanctioneren heeft in de standaardtaal de volgende, overeenkomstige betekenissen:
- 'bekrachtigen, sanctie verlenen aan';
- 'waarborgen'.
(1) Het geëiste medebeslissingsrecht werd wettelijk gesanctioneerd. (= 'bekrachtigd')
(2) De gestelde boete sanctioneert de nakoming van het voorschrift. (= 'waarborgt')
In België wordt sanctioneren ook gebruikt in de betekenis 'straffen', maar het geldt in die betekenis niet als standaardtaal.
(3) We eisen dat de leiders van grote bedrijven gesanctioneerd worden als belastingsontduiking wordt vastgesteld. (in België, geen standaardtaal)
In de standaardtaal zijn naast het werkwoord straffen de uitdrukkingen een sanctie treffen (tegen) of (iemand) een sanctie opleggen gangbaar.
Zie ook
Beteugelen / strafbaar stellen
Moord / doodslag
Naslagwerken
| sanctioneren | straffen | |
| Grote Van Dale (2005) | 3 (alg.Belg.N.) aan een sanctie (2) onderwerpen, syn. bestraffen | 1 met straf treffen |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) | 3 (Belg., niet alg.) bestraffen, syn. straffen | 1 (iem.) straf geven, laten ondergaan (…) syn. aanpakken, bestraffen (…), sanctioneren |
| Verschueren (1996) | 2. Z.N. straffen. | |
| Koenen (1999) | [in deze betekenis niet opgenomen] | straf opleggen, laten ondergaan |
| Kramers (2000) | [in deze betekenis niet opgenomen] | straf geven |
| Correct Taalgebruik (2001), p. 219, 220 | 'Sanctioneren' heeft niet de betekenis van strafbaar stellen, straf op iets stellen, bestraffen. (…) In de meeste juridische woordenboeken komt het woord sanctioneren niet eens voor; als het wel voorkomt, heeft het de betekenis goedkeuren, bekrachtigen. Gebruik in plaats van sanctioneren afhankelijk van de context woorden als bekrachtigen, goedkeuren, bevestigen, ratificeren, strafbaar stellen, straf stellen op. | - |
| Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 238 | [wordt afgekeurd] (be)straffen; wie zich niet aan de regels houdt kan gesanctioneerd worden, gestraft. - wel: ratificeren, bekrachtigen, goedkeuren: een wet -; sancties, dwangmaatregelen opleggen. | - |
| Taalwijzer (1998), p. 289 | betekent: goedkeuren, bekrachtigen, erkennen; in de betekenis van straffen, zoals het vaak in Vlaanderen gehoord wordt, is het geen standaardtaal. | - |
| Stijlboek VRT (2003), p. 208 |
Sanctioneren betekent: bekrachtigen, goedkeuren. (…) Niet gebruiken voor: bestraffen, sancties nemen, sancties treffen, sancties opleggen. |
- |
| Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) | straffen [in Nederland: goedkeuren, bekrachtigen] | - |
