Spel je ongelofelijk of ongelooflijk?
De twee spellingen zijn correct.
De Woordenlijst neemt zowel ongelofelijk als ongelooflijk op. Eigenlijk zijn die twee vormen geen alternatieve spellingen, maar de weergave van een verschillende uitspraak: de doffe e die tussen de f en de l van ongelooflijk kan voorkomen, wordt in ongelofelijk ook in de spelling weergegeven.
Sommigen voelen een stijlverschil tussen de twee vormen. De vorm met -e- komt meer voor in de spreektaal. De vorm zonder -e- doet iets formeler aan, en klinkt ook vaak sterker: ongelooflijk is een graadje erger dan ongelofelijk. In gesproken taal is ook ongelófélijk mogelijk (met beklemtoning van de o en de e): in dat geval wordt de betekenis eveneens versterkt.
Een algemene regel voor dit soort afleidingen is moeilijk te geven. De ANS onderscheidt 7 gevallen en 13 regels. Voor woorden waarvan het grondwoord eindigt op een -f gelden de volgende regels: 'Na een lange klinker of een tweeklank, zijn beide vormen mogelijk, bijvoorbeeld ongelofelijk/ongelooflijk, gerief(e)lijk, vergefelijk/vergeeflijk, lief(e)lijk, slafelijk/slaaflijk, lijf(e)lijk, onbeschrijf(e)lijk. In andere gevallen wordt vrijwel altijd de tussenklank -e- ingevoegd, bijvoorbeeld erfelijk, verderfelijk, (on)sterfelijk, stoffelijk, boetstraffelijk.'
| -elijk/-lijk | alleen -elijk |
| gerieflijk - geriefelijk | bederfelijk |
| graaflijk - grafelijk | boetstraffelijk |
| lieflijk - liefelijk | erfelijk |
| onbeschrijflijk - onbeschrijfelijk | grofstoffelijk |
| ongelooflijk - ongelofelijk | hoffelijk |
| ongerieflijk - ongeriefelijk | lijfelijk |
| onvergeeflijk - onvergefelijk | lijfstraffelijk |
| sterflijk - sterfelijk | loffelijk |
| toegeeflijk - toegefelijk | onbederfelijk |
| vergeeflijk - vergefelijk | onsterfelijk (Grote Van Dale ook: onsterflijk; vgl. sterflijk - sterfelijk) |
| onstoffelijk | |
| overerfelijk | |
| slafelijk (Grote Van Dale ook: slaaflijk) | |
| stoffelijk | |
| treffelijk | |
| verderfelijk | |
| voortreffelijk |
ANS (1997), p. 712-713, 715 of online via de E-ANS; Grote Van Dale (2005); Woordenlijst (2005)