U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Kritische / kritieke succesfactoren

Antwoord

Alleen het bijvoeglijk naamwoord kritiek kan in deze combinatie gebruikt worden. Het gaat om kritieke, dat wil zeggen 'beslissende' factoren.

Toelichting

Kritieke succesfactoren zijn factoren die van beslissend belang zijn voor het al dan niet behalen van succes. Het bijvoeglijk naamwoord kritiek betekent volgens Van Dale oorspronkelijk 'beslissend omtrent de gunstige of ongunstige afloop van een ziekte, betrekking hebbend op de crisis'. De meer algemene betekenis 'beslissend omtrent de afloop van een zaak of het lot van een persoon' is daarvan afgeleid. Voorbeelden van het gebruik zijn:

(1) kritieke succesfactoren

(2) kritieke omstandigheden

(3) een kritiek ogenblik

(4) Het staat er kritiek voor.

In deze gevallen kan niet het woord kritisch gebruikt worden. De algemene betekenissen van kritisch zijn 'oordelend, nauwlettend onderzoekend' (een kritische blik) en 'behorend tot de kritiek' (een kritische uitgave).

Er is overigens één geval waarin kritisch en kritiek wel hetzelfde betekenen: in een specifieke natuurkundige context. Kritiek en kritisch kunnen dan beide betekenen: 'voldoende om telkens weer een nieuwe kernreactie te laten ontstaan'. Bijvoorbeeld: het kritisch/kritieke vermogen van een kernreactor.

Zie ook

Categoriek / categorisch
Synergistisch / synergisch / synergetisch
Unheimlich / unheimisch

Naslagwerken

Grote Van Dale (2005); Verschueren (1996); Kramers (1996); Taalbaak 121