Officiële spelling Nederlandse Taalunie

In voege (zijn, treden)

Vraag

Kan van een regeling worden gezegd dat ze in voege is of treedt?

Antwoord

Het is onduidelijk of we in voege zijn of treden wel of niet tot de standaardtaal in België kunnen rekenen. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in elk geval van kracht zijn, van kracht worden, in werking treden, in gebruik zijn of raken, in zwang zijn of raken.

Toelichting

In voege kan in de standaardtaal gebruikt worden in de vaste verbinding in dier/dezer voege ('zodanig, aldus'). Het gaat daarbij wel om erg formeel taalgebruik.

(1) De wet moet in dier voege worden aangepast, dat de onbedoelde neveneffecten worden geëlimineerd.

In voege wordt verder nog weleens gebruikt in archaïsch taalgebruik, in de vaste verbinding in voege dat ('zodat').

(2) De wet moet worden aangepast, in voege dat de onbedoelde neveneffecten worden geëlimineerd. ('...zodat...') (archaïsch taalgebruik, geen standaardtaal)

In België werd (of wordt) in voege vrij vaak gebruikt in combinatie met een van de werkwoorden treden, brengen, komen, raken of zijn in de betekenis 'in werking (treden of zijn)'. Tegenwoordig is vrijwel alleen nog maar een zin als:

(3) De wet is nog steeds in voege. (in België, status onduidelijk)

tamelijk gebruikelijk, ook bij standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die dit afkeurt. Het is daarom niet duidelijk of in voege zijn (of treden) tot de standaardtaal in België gerekend kan worden.

Zie ook

Hoofde (in - van, in zijnen -; uit - van)

Bronnen

Taalbeheersing in de Praktijk (1994), nr. 4, 123.

Naslagwerken

in voege in werking
Grote Van Dale (2005) [bij voege] (alg.Belg.N.) in voege zijn, brengen, komen, raken, in zwang zijn of komen, van kracht zijn of worden. [bij werking] het van-kracht-zijn: de wet treedt 1 jan in werking, zal van 1 jan af gelden, worden toegepast
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) [bij voege] (Belg.) in voege /treden/komen/ van kracht worden [bij werking] in werking treden van kracht worden
Verschueren (1996) [bij voege] 1. wijze, manier, alleen in: in dezer, dier -, zodanig. 2. Z.N. [vogue] gebruik, werking, gewoonte: in - komen, zijn, in zwang. [bij werking] A. (…) 1. uitwerking: dat bleef buiten -: een wet kan op zekere datum in - treden, van kracht worden.
Koenen (2006) [bij voege] (Belg.): in ~ zijn vigeren, van kracht zijn, gelden [bij werking] 1 het werken: in ~ treden van kracht worden, bijv. een wet
Kramers (2000) [bij voege] ZN: in ~ brengen tot stand brengen, in gebruik nemen, doen functioneren; ZN: in ~ treden, gaan, komen e.d. in werking treden, toegepast worden; ZN: in ~ zijn in zwang, in gebruik, geldig, gangbaar zijn [bij werking] 1 het werken; kracht; in ~ stellen; buiten ~ stellen; deze bepaling treedt dadelijk in ~
Correct Taalgebruik (2006), p.293 [wordt afgekeurd] Van een wet of regeling zegt men dat zij van kracht is, dat zij in werking treedt. De geldende of van kracht zijnde bepalingen zijn bepalingen die van toepassing zijn. 'Voege' is alleen gangbaar in staande uitdrukkingen zoals in dier voege, d.w.z. op een zodanige wijze. -
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 305 [bij voege, wordt afgekeurd] in - treden, gaan, komen, raken, in werking treden, van kracht worden; in - brengen, tot stand brengen, in gebruik nemen; in - zijn, in gebruik, in de mode, in zwang, van toepassing; dat geld is niet meer in -, niet meer geldig; de in - zijnde bepalingen, de geldende, vigerende, van kracht zijnde bepalingen. -
Taalwijzer (1998), p. 358 [bij voege, wordt afgekeurd] is alleen gangbaar in de geijkte uitdrukking 'in dier voege' (…) (niet: in voege zijn; vgl. Fr. en vogue). -
Stijlboek VRT (2003), p. 260 [wordt afgekeurd] Algemeen Nederlands is: van kracht zijn, van kracht worden, in werking treden; in gebruik raken, in zwang raken. (…) Voege is alleen gangbaar in vaste uitdrukkingen zoals in dier voege (op een zodanige wijze). -
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) [bij voege] - in voege komen/treden/raken, van kracht worden, in werking treden (…) - in voege zijn, van kracht zijn, geldig zijn, in gebruik zijn -