Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Duimen (de - leggen)

Vraag

Is de duimen leggen correct?

Antwoord

Ja, de duimen leggen is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn uitdrukkingen als het onderspit delven, in het zand bijten of het loodje leggen.

Toelichting

De duimen leggen is in de standaardtaal in België een frequent voorkomende uitdrukking die gebruikt wordt om te zeggen dat iemand het opgeeft, het moet afleggen, zich gewonnen moet geven, zich overgeeft, zich ergens bij neerlegt. De duimen leggen kan zowel gecombineerd worden met het voorzetsel voor als met het voorzetsel tegen.

(1) Bij de presidentsverkiezingen moest Gore nipt de duimen leggen voor Bush. [standaardtaal in België]

(2) In de voetbalinterland van vorige week zaterdag moest Nederland de duimen leggen tegen België. [standaardtaal in België]

De uitdrukking komt in België heel frequent voor en wordt soms ook in de Nederlandse sportverslaggeving gebruikt. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn – soms met betekenisnuances - onder andere de volgende uitdrukkingen: het onderspit delven, het verzet staken, zich ergens bij neerleggen, de vlag strijken, in het zand bijten, het loodje leggen.

Naslagwerken

de duimen leggen
Grote Van Dale (2005) [bij duim] (uitdr., alg.Belg.N.) de duim(en) leggen [leenvertaling van Fr. mettre les pouces], zich overgeven, de tegenstand opgeven, het loodje leggen
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) [bij duim] (Belg.) de duimen1 leggen verliezen, het onderspit delven, zich gewonnen geven
Verschueren (1996) [bij duim] A. (…) Z.N. de -en leggen, zich gewonnen geven, het onderspit delven
Kramers (2000) [bij duim] ZN: de duimen leggen het onderspit delven, zich gewonnen geven, zich ergens bij neerleggen
Correct Taalgebruik (2006), p. 69 [bij duimen (de - leggen), wordt afgekeurd] Correcte wendingen: het opgeven, zich gewonnen geven, de vlag strijken, het onderspit delven, het loodje leggen.
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 73 [bij duim, wordt afgekeurd] de -en leggen, het opgeven, zich overgeven, het onderspit delven, het loodje leggen, de vlag strijken, zich gewonnen geven
Taalwijzer (1998), p. 385 [bij zand, wordt afgekeurd] niet: de duimen leggen; vgl. Fr. mettre les pouces
Stijlboek VRT (2003), p. 76 [bij duim, de ~en leggen, wordt afgekeurd] Leenvertaling uit het Frans. Algemeen Nederlands zijn: het opgeven, de tegenstand opgeven, zich gewonnen geven, het onderspit delven, het afleggen tegen, zich overgeven, het loodje leggen, de vlag strijken
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) [bij duim] de duimen leggen, zich gewonnen geven, het onderspit delven, het loodje leggen, in het stof bijten