Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Begin de jaren zeventig / begin jaren zeventig

Vraag

Wat is correct: Begin jaren zeventig of begin de jaren zeventig?

Antwoord

Standaardtaal is begin jaren zeventig of in het begin van de jaren zeventig. Begin de jaren zeventig komt geregeld voor in België, maar het is onduidelijk of het tot de standaardtaal gerekend kan worden.

Toelichting

Gebruikelijk in de standaardtaal zijn combinaties van begin, eind of midden + jaren + een concreet getal dat verwijst naar een decennium.

(1) Is deze crisis vergelijkbaar met die van begin jaren dertig?

(2) Midden jaren zestig kocht ik mijn eerste platenspeler.

In België wordt in zulke constructies ook geregeld het lidwoord de gebruikt, ook door standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die begin/midden/eind de jaren … afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of die constructies tot de standaardtaal in België gerekend kunnen worden.

(3) Eind de jaren vijftig werden de draaiende heupbewegingen die Elvis Presley maakte als obsceen beschreven. (in België, status onduidelijk)

(4) Hoe heet die serie uit begin de jaren tachtig met een vliegende bus vol kinderen? (in België, status onduidelijk)

(5) Bono begon zich midden de jaren tachtig in te zetten voor de derde wereld. (in België, status onduidelijk)

Het gebruik van de is wel standaardtaal in het hele taalgebied in de uitgebreidere constructie waarin midden, begin of eind voorafgegaan wordt door een voorzetsel en het lidwoord het, en gevolgd wordt door van.

(6) De kunststroming popart beleefde haar hoogtijdagen in het midden van de jaren zestig.

(7) In het begin van de jaren tachtig ontdekten wetenschappers een 'gat' in de ozonlaag boven Antarctica.

Zie ook

Binnen / over (- een week, tien dagen)
In het begin van dit jaar / begin dit jaar
Jaren '30 / jaren 30
Jaren (de zestiger - / de - zestig)
Jaren 1990 / jaren negentig van de twintigste eeuw

Naslagwerken

 

 

begin de jaren

eind de jaren

midden de jaren

Grote Van Dale (2005)

-

-

[bij midden3] (voorz.) (…) midden jaren vijftig, zestig enz., (alg. Belg.N.) midden de jaren vijftig, zestig enz.

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

-

-

[bij midden3] [vz.] in het midden van (in een tijdsbepaling) midden1 [jaren tachtig]

Koenen (2006)

[bij begin] ~ jaren tachtig, ook beginjaren (zie ald)

-

-

Taalwijzer (2000), p. 56, 118, 215

[bij begin] Begin jaren tachtig e.a. of aan het begin van de jaren tachtig: het kan allebei.

Het gebouw werd begin jaren tachtig gekocht (NRC 06-05-93). R. heeft aan het begin van de jaren tachtig geld aangenomen voor reisjes naar het buitenland (VK 27-08-92).

[bij einde] 2) eind jaren… is correct.

Eind jaren zestig doet ook op Sicilië de televisie zijn intrede (Van Royen, Italië, p. 85).

2) In tijdsbepalingen is de verbinding midden + jaren gewoon.

De minister is sinds midden jaren 70 de architect van de West-Duitse politiek jegens Oost-Europa geweest. (NRC 27-04-92). 

Stijlboek VRT (2003), p. 161

-

-

[bij midden] [bijw., vz., zn.] Midden komt alleen in tijdsbepalingen als voorzetsel voor: midden jaren tachtig. 

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

-

-

[bij midden] (vz.) midden (de) jaren tachtig, in het midden van de jaren tachtig

Midden de jaren tachtig ontving Sylvester Stallone nog een half miljoen dollar om in vijf films sigaretten te roken van het merk Brown&Williamson. - DM, 16-03-2002

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

-

-

[bij midden] IV vz BN in het midden van: ~ de jaren zestig rond het midden van de jaren zestig