Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Vijfdagenweek / vijfdaagse werkweek

Vraag

Is vijfdagenweek in de betekenis 'werkweek van vijf dagen' correct?

Antwoord

Ja, vijfdagenweek is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied is vijfdaagse werkweek.

Toelichting

In de standaardtaal in het hele taalgebied worden constructies als vijfdaagse werkweek en veertigurige werkweek gebruikt. Samengestelde woorden worden vaak in cijfers geschreven (bijvoorbeeld 38-urige werkweek). Ook een woordgroep met van (bijvoorbeeld een werkweek van vijf dagen) is mogelijk.

(1a) Terwijl bijna de helft van alle werkende vrouwen van de vijfdaagse werkweek afstapt, is dat slechts bij één op de tien mannen het geval.

(2a) In veel winkels in Dubai hebben werknemers twaalfurige werkdagen en een werkweek van zeven dagen.

(3a) De meerderheid van de ondervraagde werkgevers gelooft ook niet dat de invoering van de veertigurige werkweek er daadwerkelijk komt.

(4a) In 1884 nam de Amerikaanse werknemersfederatie een resolutie aan om op 1 mei 1886 de werkdag van acht uur in te voeren.

In België gebruikt men in bovenstaande gevallen vaak drieledige samenstellingen met een hoofdtelwoord (bijvoorbeeld vijf), een tijdsaanduidend zelfstandig naamwoord (bijvoorbeeld dagen) en een ander zelfstandig naamwoord (bijvoorbeeld week). Zulke constructies behoren tot de standaardtaal in België.

(1b) Terwijl bijna de helft van alle werkende vrouwen van de vijfdagenweek afstapt, is dat slechts bij één op de tien mannen het geval. [standaardtaal in België]

(2b) In veel winkels in Dubai hebben werknemers twaalfurendagen en een zevendagenweek. [standaardtaal in België]

(3b) De meerderheid van de ondervraagde werkgevers gelooft ook niet dat de invoering van de veertigurenweek er daadwerkelijk komt. [standaardtaal in België]

(4b) In 1884 nam de Amerikaanse werknemersfederatie een resolutie aan om op 1 mei 1886 de achturendag in te voeren. [standaardtaal in België]

Sommige drieledige samenstellingen met jaren of dagen als tweede deel, waarbij het laatste deel niet verwijst naar een periode, zijn standaardtaal in het hele taalgebied.

(5) Dit voorstel is het eerste punt van ons vierjarenplan.

(6) Met een duidelijk meerjarenprogramma wil de partij zich profileren bij de volgende verkiezingen.

(7) Wanneer zal het meerjarenplan goedgekeurd worden?

(8) Het voltallige kabinet sluit vanavond in Utrecht zijn honderddagentournee door het land af.

Ook het woord veertigdagentijd (de periode van voorbereiding op Pasen) is standaardtaal in het hele taalgebied.

(9) De veertigdagentijd begint op Aswoensdag.

Zie ook

Tweejaarlijks (betekenis)
Weekeinde / weekeind / weekend

Bronnen

Hendrickx, R. Vijfdagenweek*. Geraadpleegd op 30 april 2010 via http://www.vrt.be/taal/vijfdagenweek.

Naslagwerken

 

vijfdagenweek

Grote Van Dale (2005)

(alg. Belg.N.) vijfdaagse werkweek

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

(Belg.) vijfdaagse werkweek

Verschueren (1996)

Z.N. vijfdaagse werkweek

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 303

[wordt afgekeurd] vijfdaagse werkweek

Correct Taalgebruik (2006), p. 291

[wordt afgekeurd] Drieledige samenstellingen (een hoofdtelwoord + tijdaanduidend zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord) zijn door de bank niet correct. In de plaats daarvan gebruiken we een samenstelling van een hoofdtelwoord + een afleiding van het tijdaanduidende zelfstandig naamwoord.

- Een achturige werkdag.
- Een achtendertigurige werkweek.
- Een tweeweekse cruise.
- Een driemaandse fietstocht.

Stijlboek VRT (2003), p. 258

[wordt afgekeurd]  Algemeen Nederlands is: vijfdaagse werkweek. Afleidingen bij tijdsaanduidingen worden als volgt gemaakt:

- bij uur hoort -urig: een achturige werkdag;
- bij dag hoort -daags: een vierdaagse reis;
- bij week hoort -weeks: een drieweeks verblijf;
- bij jaar hoort -jarig: een vierjarige opleiding.

Drieledige samenstellingen van een hoofdtelwoord, een tijdsaanduiding en een zelfstandig naamwoord komen weinig voor in het Nederlands. Wel algemeen Nederlands zijn: vijfjarenplan, veertigdagentijd, vierentwintiguurseconomie.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

vijfdaagse werkweek

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

BN vijfdaagse werkweek

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

BN week met vijf werkdagen