Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Bijkomend / extra

Vraag

Is een bijkomende vakantiedag in de betekenis 'een extra vakantiedag' correct?

Antwoord

Ja, in die betekenis is een bijkomende vakantiedag standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied is een extra vakantiedag.

Toelichting

Bijkomend heeft in de standaardtaal in het hele taalgebied de betekenis 'wat als bijzaak bij een hoofdzaak komt, bijkomstig'. Het wordt dan meestal gecombineerd met abstracte woorden zoals omstandigheid, probleem, (on)kosten en dergelijke en in de juridische uitdrukking bijkomende straffen.

(1) Een bijkomende omstandigheid is dat de chauffeur te hard reed.

(2) Omdat de chauffeur bovendien te hard reed, werden hem bijkomende straffen opgelegd.

In België wordt bijkomend in de standaardtaal ook met een andere betekenisnuance gebruikt: 'nieuw, extra, supplementair'. De nuance dat bijkomende zaken van minder belang zijn, is daarbij niet aanwezig. Bovendien kan bijkomend zonder enig probleem met woorden voor concrete zaken worden gecombineerd.

(3) Er werden drie bijkomende vestigingen gebouwd in Oost-Vlaanderen. [standaardtaal in België]

(4) Een bijkomend levensgroot probleem is dat van de files. [standaardtaal in België]

Standaardtaal in het hele taalgebied is in dergelijke contexten extra.

(5) Colruyt wil een extra winkel openen in Vlaams-Brabant.

Zie ook

Extralegaal

Naslagwerken

bijkomend extra
Grote Van Dale (2005) 2 (alg.Belg.N.) extra 1 boven het gewone, normale
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) [in deze betekenis niet opgenomen] 1 bijkomend, boven het normale
Verschueren (1996) bij de hoofdzaak komend I. (…) 1. buiten de gewone regel
Koenen (1999) [in deze betekenis niet opgenomen] 1 boven het gewone
Kramers (2000) 2 ZN nieuw, extra 1 boven het gewone of normale
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 38 [wordt afgekeurd] -e leerkrachten, extra leerkrachten; -e kantoren, nieuwe filialen; -e inlichtingen, aanvullende. – wel: -e omstandigheden, onkosten -
Taalwijzer (1998), p. 74, 123 betekent: wat bij een hoofdzaak komt (vgl. *extra) (en dus niet: *aanvullend, nader, supplementair) is heel gewoon en betekent: boven het normale, gewone, *aanvullend (vlg. *bijkomend)
Stijlboek VRT (2003), p. 45 Liever niet neutraal gebruiken, in de zin van: extra, nieuw, aanvullend, supplementair, nog mee. -
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) in België vaak zonder de betekenis van ondergeschiktheid: extra, supplementair -