Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Viseren

Vraag

Is viseren correct in de betekenis 'in het oog houden', 'het op iemand gemunt hebben'?

Antwoord

Ja, in die betekenis is (iemand) viseren standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn afhankelijk van de context (iemand) in het oog houden, bekritiseren, op de korrel nemen, het gemunt hebben op (iemand).

Toelichting

Viseren kan in de standaardtaal in het hele taalgebied betekenen 'voor gezien getekend worden', bijvoorbeeld gezegd van passen of akten. Viseren komt in die betekenis echter slechts zelden voor.

(1) Alle aankopen van goederen en diensten voor meer dan 2.750 euro moeten door de commissaris van de Vlaamse regering geviseerd worden.

(2) Je moet ook elk boek laten viseren in het handelsregister door de griffier van de rechtbank van koophandel.

Viseren kan in de standaardtaal in het hele taalgebied ook als onovergankelijk werkwoord gebruikt worden als een synoniem van mikken.

(3) Hij viseerde en schoot.

In de standaardtaal in België komt viseren meestal voor in de betekenis 'in het oog houden', 'het op iemand gemunt hebben'. In Nederland is viseren in die betekenis niet gangbaar.

(4) De sportdirecteur riep woedend dat hij zijn wielrenners nog zo gezegd had Boonen en Nuyens te viseren. [standaardtaal in België]

(5) Het arme meisje voelde zich geviseerd. [standaardtaal in België]

Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in dit geval afhankelijk van de context op het oog hebben, in het oog houden, bekritiseren, op de korrel nemen en het gemunt hebben op.

(6) Van den Brande spreekt tegen dat Van Miert met zijn brief de Vlaamse overheid op de korrel zou nemen.

(7) Iedereen wist dat Camilla het op Diana gemunt had.

In België wordt viseren ook weleens gebruikt in de betekenis 'beogen', ook door een aantal standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die viseren in die betekenis afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of viseren in de genoemde betekenis al dan niet tot de standaardtaal in België gerekend kan worden.

(8) Syrië viseert de verovering van de bezette gebieden. (in België, status onduidelijk)

Naslagwerken

 

viseren

bekritiseren

Grote Van Dale (2005)

4 (…) beogen, bedoelen 5 (…) (Belg.N., niet alg.) bekritiseren, op de korrel nemen, het voorzien hebben op

kritiek, bep. afbrekende of afkeurende kritiek uitoefenen op -, syn. kritiseren.

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

4 (Belg.) bekritiseren, op de korrel nemen (…) (Belg.) zich geviseerd4 voelen zich aangesproken voelen, het idee hebben dat men aangevallen wordt

1 afkeurende kritiek uitoefenen op

Verschueren (1996)

[in deze betekenis niet opgenomen]

kritiek uitoefenen op

Koenen (2006)

3 mikken, beogen, op iets doelen

kritiseren, kritiek uitoefenen op

Kramers (2000)

2 ZN, fig beogen, (naar) iets streven, nastreven; zich richten op; 4 ZN in het oog houden

afkeurend beoordelen

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 304

[wordt afgekeurd] 2) iem. -, bekritiseren, op de korrel nemen, het voorzien hebben op; zich geviseerd voelen, zich het mikpunt van kritiek voelen, zich aangesproken voelen, zich aangevallen voelen. – wel: voor gezien tekenen.

-

Stijlboek VRT (2003), p. 259

Viseren betekent: voor gezien tekenen, mikken op, bedoelen, beogen. In die betekenis is het zeer zeldzaam.

Niet gebruiken voor: op iemand kritiek leveren, iemand bekritiseren, iemand op de korrel nemen, het op iemand voorzien hebben.

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

-         op het oog hebben (…)

-         op de korrel nemen, bekritiseren

-         in het oog houden

-