Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Verdikken / dik worden, aankomen

Vraag

Is het werkwoord verdikken correct gebruikt in een zin als: Je bent een beetje verdikt?

Antwoord

Ja, in de standaardtaal in België kan verdikken ook met betrekking tot personen worden gebruikt. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn dik(ker) worden en aankomen.

Toelichting

Verdikken wordt in de standaardtaal in het hele taalgebied gebruikt met betrekking tot vloeistoffen: soep, saus, stroop. Verdikken betekent 'dikker maken' of 'dikker worden' en is dan synoniem met indikken.

(1) Je mag de soep gerust nog wat verdikken.

(2) Het beslag is al wat verdikt, maar laat het nog maar tien minuutjes rijzen.

Gebruikt met betrekking tot personen is verdikken standaardtaal in België. Iemand is verdikt als hij of zij toegenomen is in gewicht.

(3) Beetje verdikt? -- Nee, mijn trui is gekrompen. [standaardtaal in België]

Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in dit geval aankomen, dik worden of dikker worden.

(4) Als je nog enkele kilo's aankomt, kunnen we je naar buiten rollen.

(5) Eddy Merckx werd na zijn carrière als wielrenner in een recordtempo alsmaar dikker.

Naslagwerken

 

verdikken

aankomen

Grote Van Dale (2005)

1 dikker worden, geconcentreerder worden, syn. stollen (…) (alg.Belg.N.) (ook van personen) hij is de laatste tijd erg verdikt

16 groeien (...) 17 zwaarder worden

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

1 dikker worden

4 in gewicht toenemen (…) syn. verdikken

Verschueren (1996)

3. Z.N. dikker worden (van personen)

10. groeien, toenemen

Koenen (2006)

2 dik(ker) worden

8 zwaarder worden

Kramers (2000)

2 dik(ker) worden

10 in gewicht of gezondheid toenemen

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 293

[wordt afgekeurd] dikker worden

[in deze betekenis niet opgenomen]

Taalwijzer (1998), p. 18

-

3) Aankomen kan ook betekenen: zwaarder worden.

ANS (1997), p. 603-604 of online via de E-ANS

Door middel van ver- kunnen van adjectieven overgankelijke en onovergankelijke werkwoorden afgeleid worden met respectievelijk de betekenis '(in nog grotere mate) maken of worden wat het adjectief noemt'. (…)

Niet alle afleidingen volgens dit productieve procedé zijn evenwel in de beide betekenissen gebruikelijk. (…)

Toch kunnen bij dit alles streekgebonden verschillen optreden. Een zin als (14), waarin het werkwoord de betekenis 'aankomen, dikker worden' heeft (gezegd van personen) is alleen in regionaal taalgebruik (met name in Belgisch Nederlands) gangbaar:

  (14) Ik ben de laatste jaren verdikt. [regionaal]

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)  dikker worden van personen

-