Taaladvies.net
Zogenoemd / zogenaamd
Vraag
Is er verschil tussen zogenoemd en zogenaamd?
Antwoord
Gedeeltelijk wel. Zogenoemd en zogenaamd hebben de betekenis 'zogeheten' gemeen. Zogenaamd heeft daarnaast nog de betekenis 'ten onrechte zo genoemd, in schijn'.
Toelichting
In de volgende zinnen zijn zogenaamd en zogenoemd synoniemen:
(1) 'Witte sneeuw' is een zogenoemd/zogenaamd pleonasme.
(2) Het zogenaamde/zogenoemde 'surfen' op internet wordt steeds meer beoefend.
In de volgende zin is alleen zogenaamd goed:
(3) Hij hoorde niets meer van zijn zogenaamde vrienden.
(4) Een zogenaamde meteropnemer heeft een oude dame beroofd.
De Grote Van Dale geeft bij zogenoemd ook de betekenis 'ten onrechte de naam dragend, maar sommige naslagwerken adviseren alleen zogenoemd(e) te gebruiken in de betekenis 'zogeheten', en zogenaamde te reserveren voor 'ten onrechte zo genoemd', 'in schijn'. Daarmee wordt elke onduidelijkheid voorkomen.
Meestal kunnen zogenoemd en zogenaamd in de betekenis 'zogeheten' probleemloos worden weggelaten:
(1a) 'Witte sneeuw' is een pleonasme.
(2a) Het 'surfen' op internet wordt steeds meer beoefend.
Andere mogelijke en aanbevolen formuleringen:
(1b) 'Witte sneeuw' noemen we een pleonasme.
(1c) Een uitdrukking als 'witte sneeuw' heet een pleonasme.
Zie ook
Genaamde (de - X)
Geregeld / regelmatig
Verscheidene / verschillende
Zogezegd / zogenaamd
Naslagwerken
Taal en tekst (1988), p. 167; Schrijfwijzer (1995), p. 91; Grote Van Dale (2005)
