Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Kwijt / zoek (zijn)

Vraag

Is de zin Mijn horloge is kwijt correct?

Antwoord

Nee, Mijn horloge is kwijt is geen standaardtaal. Wel standaardtaal is Ik ben mijn horloge kwijt of Mijn horloge is zoek.

Toelichting

Wanneer iets of iemand 'verloren, weg, onvindbaar' is zegt men in de standaardtaal dat men iets/iemand kwijt is of dat iets/iemand zoek is.

(1) Zorro: 'Ik ben mijn paard kwijt. Heeft iemand het toevallig zien voorbijkomen?'

(2) Paard van Zorro: 'Zorro is zoek. Weet iemand waar hij nu weer uithangt?'

(3) In de drukte waren ze al na een half uur hun kinderen kwijt.

(4) Het gezin uit Zeist is nu vier maanden zoek.

(5) Volgens sommigen is de tolerantie te veel doorgeslagen en zijn de normale verhoudingen zoek.

Vaak zijn zowel in Nederland als in België ook zinnen als Mijn horloge is kwijt te horen. Dergelijke constructies worden stilistisch lager gewaardeerd en hebben in België zelfs een dialectische bijklank. Ze zijn dan ook geen standaardtaal.

(6) Mijn contactlens is kwijt. Ik heb hem ergens in Duitsland laten vallen. (geen standaardtaal)

Zie ook

Missen / ontbreken

Naslagwerken

 

kwijt

zoek

Grote Van Dale (2005) 4 verloren hebbend, beroofd, ontbloot van

1 te zoeken, syn. weg, verloren

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

3 (van zaken) zoek, weg

1 weg, zonder dat men de vind- of verblijfplaats kent, syn. kwijt, vermist

Verschueren (1996)

3. (…) b. Pred. Metn. verloren, weg, zoek

1. kwijt, weg, verloren

Koenen (2006)

1 niet meer in het bezit van

1 bw verloren, weg

Kramers (2000)

~ zijn verloren hebben of vrij zijn van; zich niet meer herinneren

kwijt, weg; ~ raken, zijn

ANS (1997), p. 1179

[bij naamwoordelijke gezegdes met een oorzakelijk voorwerp] kwijt zijn (…)

Ze waren elkaar al gauw kwijt.

-

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 149

mijn ring is -, mijn ring is zoek, ik ben mijn ring -

-

Taalwijzer (1998), p. 192

Let op de wending zijn tekst kwijt zijn; dit wordt gezegd van een acteur op het toneel die zijn rol niet meer kent.

-