Taaladvies.net
Komma na eerste zinsdeel
Vraag
Mag je een komma plaatsen na het eerste zinsdeel, bijvoorbeeld in De eerste vier maanden van zijn beleid, lijkt de staatssecretaris alle ellende te hebben meegemaakt?
Antwoord
Nee, na een onderwerp, voorwerp of een bijwoordelijke bepaling als eerste zinsdeel komt over het algemeen geen komma. Meestal volgt echter wel een komma als het onderwerp of de bijwoordelijke bepaling een bijzin is.
Toelichting
Taalgebruikers zetten vaak ten onrechte een komma na het eerste zinsdeel. Soms gaat het daarbij om het onderwerp:
(1) De eerste vier maanden van zijn beleid, lijkt de staatssecretaris alle ellende te hebben meegemaakt.
In veel gevallen wordt ten onrechte een komma na een bijwoordelijke bepaling geplaatst:
(2) Voor meer informatie over het controleren van administraties, kunt u contact opnemen met de accountant.
(3) Tijdens de personeelsbijeenkomst in september vorig jaar, werd een succesvolle barbecue gehouden.
(4) Naar aanleiding van de ophef over de Zandvoortse kinderpornoaffaire, zijn nieuwsgroepen op internet geselecteerd.
Na onderwerp, voorwerp of bijwoordelijke bepaling komt echter geen komma. Alleen als de bijwoordelijke bepaling een bijzin is, volgt na die bijzin meestal wel een komma. Voorbeelden:
(5) Als u meer wilt weten over over het controleren van administraties, kunt u contact opnemen met de accountant.
(6) Nadat de eerste gratis reizigerskrant verscheen op de NS-perrons, volgde al gauw een tweede.
Ook na een vooropgeplaatste beknopte bijzin wordt een komma gezet, vooral als het om een wat langere zin gaat.
(7) Om onze klanten goed te informeren over updates en nieuwe regelingen, geven wij eens per maand een nieuwsbrief uit.
Uiteraard is de komma na het eerste zinsdeel ook gerechtvaardigd als die er al om een andere reden staat. Bijvoorbeeld:
(8) De snackbarhouder die van fraude verdacht werd, was opgevallen doordat hij zich in een nieuwe Jaguar XJS verplaatste.
Hier maakt een bijvoeglijke bijzin die van fraude verdacht werd deel uit van het onderwerp; na die bijvoeglijke bijzin komt een komma.
Zie ook
Komma bij beperkende en uitbreidende bijvoeglijke bijzinnen
Komma na een beknopte bijzin
Komma tussen hoofdzin en bijzin bij onderschikkende voegwoorden
Komma tussen twee werkwoordsvormen
Naslagwerken
Taalbaak , Digitaalbaak ; Alles over leestekens (1997)
