Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Allicht / wellicht

Vraag

Is er een betekenisverschil tussen allicht en wellicht?

Antwoord

Ja. Allicht betekent volgens de naslagwerken dat iets '(vrijwel) zeker', 'vanzelfsprekend' is, wellicht betekent dat iets 'mogelijk' is. In de praktijk worden allicht en wellicht nog in andere betekenissen gebruikt. Wellicht wordt in het hele taalgebied ook gebruikt om een waarschijnlijkheid uit te drukken. In België wordt ook allicht gebruikt in de betekenis 'waarschijnlijk'.

Toelichting

Volgens de naslagwerken betekent allicht 'natuurlijk, vanzelfsprekend, ongetwijfeld', '(vrijwel) zeker', en betekent wellicht 'misschien, mogelijk, mogelijkerwijs'. Allicht geeft dus aan dat iets zo goed als zeker is, bij wellicht is er nog twijfel.

(1a) - 'Zou je stoppen met werken als je een miljoen euro won?' - 'Ja, allicht'.

(2a) Ondernemen in tijden van overvloed is allicht eenvoudiger dan ondernemen in tijden van crisis.

(3a) Mensen die mij kennen zal het allicht niet verbazen dat ik graag naar romantische komedies kijk.

(4a) De falende hogesnelheidstrein zal wellicht maanden niet inzetbaar zijn.

(5a) Onderzoek heeft aangetoond dat Obama wellicht afstamt van een Nederlander, Vlaming of Franse hugenoot.

(6a) 'We gaan uit van een moord, wellicht een roofmoord', zei de woordvoerster van de politie vrijdagavond.

In de praktijk kan wellicht in het hele taalgebied ook in de betekenis 'waarschijnlijk' worden gebruikt. Wellicht drukt dus vaak minder onzekerheid uit dan misschien of mogelijk. De grens tussen 'waarschijnlijkheid' en 'mogelijkheid' is overigens in veel gevallen moeilijk te trekken. De betekenis moet dan blijken uit de context.

(7a) De volgende verkiezingen voor het Europees Parlement zullen wellicht plaatsvinden op donderdag 22 of zondag 25 mei. ('waarschijnlijk')

In België wordt allicht soms ook gebruikt als synoniem van wellicht (in de betekenis 'waarschijnlijk').

(7b) De volgende verkiezingen voor het Europees Parlement zullen allicht plaatsvinden op donderdag 22 of zondag 25 mei. ('waarschijnlijk', in België)

Alternatieven voor allicht en wellicht zijn bijvoorbeeld natuurlijk, vanzelfsprekend, (vrijwel) zeker, uiteraard, ongetwijfeld, waarschijnlijk, misschien en  mogelijk. Die synoniemen kunnen verwarring helpen voorkomen over welke betekenis bedoeld is.

(1b) - 'Zou je stoppen met werken als je een miljoen euro won?' - 'Ja, vanzelfsprekend'.

(2b) Ondernemen in tijden van overvloed is ongetwijfeld eenvoudiger dan ondernemen in tijden van crisis.

(3b) Mensen die mij kennen zal het natuurlijk niet verbazen dat ik graag naar romantische komedies kijk.

(4b) De falende hogesnelheidstrein zal misschien maanden niet inzetbaar zijn.

(5b) Onderzoek heeft aangetoond dat Obama mogelijk afstamt van een Nederlander, Vlaming of Franse hugenoot.

(6b) 'We gaan uit van een moord, waarschijnlijk een roofmoord', zei de woordvoerster van de politie vrijdagavond.

(7c) De volgende verkiezingen voor het Europees Parlement zullen waarschijnlijk plaatsvinden op donderdag 22 of zondag 25 mei.

Zie ook

Zeker en vast / vast en zeker

Bronnen

VRT.Taalnet. Allicht/wellicht. Geraadpleegd op 4 februari 2013 via http://www.vrt.be/taal/allicht-wellicht.

Naslagwerken

 

allicht

wellicht

Grote Van Dale (2005)

1 vrijwel zeker, naar alle waarschijnlijkheid, syn.: natuurlijk, vanzelfsprekend, zeker, uiteraard, ongetwijfeld, logischerwijs:  van uitstel komt allicht afstel; rust uit, je bent allicht wat vermoeid; vraag het hem maar, hij kan dat allicht beter dan jij  2 toch in elk geval: je kunt er allicht even heen gaan 3 (spreekt.) begrijpelijkerwijs, natuurlijk: en heb je dat gedaan? allicht niet!

misschien, mogelijk, mogelijkerwijs

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

(ter aanduiding dat iets gemakkelijk plaats kan hebben, kans heeft te gebeuren), syn. natuurlijk

misschien, mogelijk

Koenen (2006)

1 zeer waarschijnlijk 2 op z'n minst 3 vanzelfsprekend

misschien, mogelijk

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 16

[wordt afgekeurd] hij komt -, dadelijk. - WEL: vrij zeker, waarschijnlijk wel; - (niet)! = vanzelfsprekend (niet)!

[wordt afgekeurd] binnenkort, weldra. – WEL: misschien.

Taalwijzer (2000), p. 41

[bij allicht / wellicht] De grens tussen beide is moeilijk te trekken; allicht betekent inz. zeker wel, heel waarschijnlijk; wellicht betekent inz. misschien. In de voorbeeldzin van Apeldoorn: 'Ze zijn wellicht verdwaald' kan wellicht zowel misschien betekenen als heel waarschijnlijk. Een en ander zal wel van de context afhangen.

[bij allicht / wellicht] De grens tussen beide is moeilijk te trekken; allicht betekent inz. zeker wel, heel waarschijnlijk; wellicht betekent inz. misschien. In de voorbeeldzin van Apeldoorn: 'Ze zijn wellicht verdwaald' kan wellicht zowel misschien betekenen als heel waarschijnlijk. Een en ander zal wel van de context afhangen.

Stijlboek VRT (2003), p. 26, 269

Allicht betekent: natuurlijk, vanzelfsprekend, zeker, uiteraard, ongetwijfeld, logischerwijs, meer dan waarschijnlijk. (…) Wellicht betekent: misschien, mogelijk. (…) Allicht wordt dikwijls verkeerd, in de zin van 'wellicht' gebruikt. Het versterkende deel al geeft aan dat het zo goed als zeker is, dat er geen twijfel meer is. Bij wellicht is die twijfel er wel.

Allicht betekent: natuurlijk, vanzelfsprekend, zeker, uiteraard, ongetwijfeld, logischerwijs, meer dan waarschijnlijk. (…) Wellicht betekent: misschien, mogelijk. (…) Allicht wordt dikwijls verkeerd, in de zin van 'wellicht' gebruikt. Het versterkende deel al geeft aan dat het zo goed als zeker is, dat er geen twijfel meer is. Bij wellicht is die twijfel er wel.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

-

-

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

1 vanzelfsprekend, uiteraard: ~ niet natuurlijk niet 2 op zijn minst, in elk geval: je kunt ~ om meer informatie vragen

misschien

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

1 vanzelfsprekend, uiteraard: ~ niet natuurlijk niet 2 op zijn minst, in elk geval: je kunt ~ om meer informatie vragen

misschien