Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Langs de ene kant / aan de ene kant / enerzijds

Vraag

Is deze zin correct: Langs de ene kant ben ik blij dat hij weggaat, maar langs de andere kant zal ik hem missen?

Antwoord

Standaardtaal in het hele taalgebied is aan de ene kant, aan de andere kant, of enerzijds, anderzijds. Het is onduidelijk of langs de ene kant, langs de andere kant tot de standaardtaal in België gerekend kan worden.

Toelichting

In de letterlijke betekenis 'aan de zijde van, aan' en 'parallel met' is langs standaardtaal in het hele taalgebied.

(1) Overal waar de ronde voorbijkomt, staan mensen langs de weg te zwaaien.

(2) De auto's stonden langs de kant van de weg geparkeerd.

(3) Ze hebben een prachtig huis langs de gracht gekocht.

(4) Langs de andere kant van de taalgrens zijn de culturele verschillen groot.

In België wordt in de figuurlijke betekenis 'enerzijds, anderzijds' ook langs de ene kant, langs de andere kant gebruikt, ook door veel standaardtaalsprekers. Toch is er een niet te verwaarlozen groep taalgebruikers die langs in dat gebruik afkeurt. Het is daarom vooralsnog niet duidelijk of langs de ene kant, langs de andere kant in die betekenis tot de standaardtaal in België gerekend kan worden.

(5)  In Brussel leven heel veel culturen samen: langs de ene kant is dat een bron van rijkdom, langs de andere kant brengt het ook problemen met zich mee. (in België, status onduidelijk)

(6a) Langs de ene kant is hij een toegewijde huisvader, maar langs de andere kant zou hij soms liever buitenshuis werken. (in België, status onduidelijk)

Standaardtaal in het hele taalgebied is aan de ene kant, aan de andere kant of enerzijds, anderzijds.

(6b) Aan de ene kant is hij een toegewijde huisvader, maar aan de andere kant zou hij soms liever buitenshuis werken.

(6c) Enerzijds is hij een toegewijde huisvader, maar anderzijds zou hij soms liever buitenshuis werken.

Tegengestelde standpunten kunnen ook met van de ene kant, van de andere kant geformuleerd worden.

(7) Van de ene kant voel ik er wel voor, van de andere kant aarzel ik of het slim is.

Zie ook

Langs / naast (- iemand zitten)
Langs / via / door het raam
Langsheen / langs
Langs daar / daarlangs
Langs voor / aan de voorkant / van voren

Bronnen

Hendrickx, R. Langs. Geraadpleegd op 2 mei 2012 via http://www.vrt.be/taal/langs-0.

Naslagwerken

 

langs

Grote Van Dale (2005)

(voorz.) 1 aan de zijde van en parallel met -: langs de rivier, de kust, de weg, het bos; (alg.Belg.N.) langs hier, langs daar, hierlangs, daarlangs (…) 5 (alg.Belg.N.) (voor de aanduiding van een plaats) aan de kant van, opzij van -, syn. aan: een hutje langs de straat; langs deze zijde is het papier wit; langs binnen, van binnen

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[vz.] 1 in de lengte van, syn. langsheen bomen langs de weg

Verschueren (1996)

I. vz. 1. in de lengte bezijden, in de lengte tegen iets staand, in een lijn naast: bomen - de weg; - de grenzen 2. voorbij: toen hij - die paal kwam (…) 3. in een lijn over, als aanduiding van de weg die iemand volgt: het vervoer - de spoorweg; - de straat

Koenen (2006)

I vz 1 in de lengte van: ~ een rivier wandelen terzijde van; de weg loopt ~ het bos;

Woordenboek Correct Taalgebruik (2004), p. 152

[wordt afgekeurd] (…) - daar, daarlangs, daar, die kant uit; - hier, hierlangs, hier, deze kant uit;(…) - deze kant, aan; - Vlaamse zijde, aan; - beide zijden van de taalgrens, aan; - de ene kant, - de andere kant, enerzijds, anderzijds, aan de ene kant, aan de andere kant; langs - kanten, van

Correct Taalgebruik (2006), p. 138

Langs betekent: in de lengte van of soms voorbij.
- We wandelden langs de Demer.
- De auto reed rakelings langs de boom.

Het woord past niet in de volgende zinnen:

- We parkeerden de wagen aan de linkerkant van de straat.

- Aan de onderkant bleek de kast beschadigd te zijn.

- Aan de ene kant was ze met zijn aanbod niet ontevreden.

- Aan de achterkant hoorden we een hels lawaai. (…)

Taalwijzer (2000), p. 196

1) betekent o.a.: in de lengte van, voorbij, terzijde; het wordt ook gebruikt ter aanduiding van de weg die wordt gevolgd (ook fig.). (…)

2) Correct zijn: hierlangs, daarlangs, waarlangs (niet: langs hier, langs daar, langs waar)

3) langs is niet bruikbaar in de betekenis van *door, *via, *aan, van, per.

Stijlboek VRT (2003), p. 145

Langs betekent: parallel met en in de lengte van: Er staan bomen langs de rivier; Je kunt langs de weg parkeren.

Niet gebruiken in deze zinnen:

Niet: *De auto stond langs de linkerkant van de weg.

Wel: De auto stond aan de linkerkant van de weg.(…)

Niet: *Langs de ene kant ben ik niet ontevreden.
Wel: Aan de ene kant ben ik niet ontevreden.

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

- langs hier, hierlangs, deze kant uit

- langs daar, daarlangs, deze kant uit

- langs waar, waar, waarlangs (…)

- langs de straat, aan de kant van (…)

- een fietspad langs een kant van de straat, aan

- een appartement langs de zeedijk, op de zeedijk

- langs alle kanten, van alle kanten

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

I bijw vz 1 bezijden, (in de lengte) naast: een rij bomen ~ de weg 2 voorbij: ze liep ~ ons zonder ons te zien (…)  3 BN aan, op; naar … toe, naar: een kamer ~ de straat aan de straat (…), ~ achter, voor van achter, voor, ~ de ene kant, andere kant enerzijds, anderzijds

Prisma Handwoordenboek Nederlands (2009)

I bijw vz 1 bezijden, (in de lengte) naast: een rij bomen ~ de weg 2 voorbij: ze liep ~ ons zonder ons te zien (…)  3 BN, spreektaal aan, op; naar … toe, naar: een kamer ~ de straat aan de straat (…) ~ achter, voor van achter, voor, ~ de ene kant, andere kant enerzijds, anderzijds