Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Ei zo na

Vraag

Is ei zo na een correcte vaste combinatie?

Antwoord

Ja, ei zo na is standaardtaal in België, maar heeft een beperkt gebruik. Deze uitdrukking komt hoofdzakelijk voor in de schrijftaal in België, vooral in journalistieke teksten. In Nederland is deze combinatie onbekend. Voor ei zo na kunnen, afhankelijk van de bedoelde betekenis, bijvoorbeeld de volgende synoniemen gebruikt worden: bijna, net niet, op een haar na.

Toelichting

De uitdrukking ei zo na is standaardtaal in België en komt vooral voor in (journalistieke) schrijftaal.

(1a) Het schip ramde ei zo na een boorplatform. [standaardtaal in België] (schrijftaal)

(2a) Na een uiterst spannende wedstrijd behaalde de thuisploeg ei zo na de overwinning. [standaardtaal in België] (schrijftaal)

(3a) De man werd ei zo na betrapt toen hij probeerde in te breken in het huis van zijn ex. [standaardtaal in België] (schrijftaal)

Ei zo na betekent dat het maar heel weinig scheelde dat iets wel of niet gebeurde. In de standaardtaal in het hele taalgebied kunnen, afhankelijk van de bedoelde betekenis, de volgende synoniemen van ei zo na gebruikt worden: op een haar na, bijna, net niet, ternauwernood, op de valreep, op het nippertje, maar net.

(1b) Het schip ramde bijna een boorplatform.

(2b) Na een uiterst spannende wedstrijd behaalde de thuisploeg op de valreep de overwinning.

(3b) De man werd net niet betrapt toen hij probeerde in te breken in het huis van zijn ex.

Bijzonderheid

Ei zo na betekende oorspronkelijk 'o zo dichtbij'. Ei is een – nu verouderde – uitroep van verbazing. Na betekende 'dichtbij'.

Zie ook

Op een haar na (missen/raken)

Naslagwerken

 

ei zo na

Grote Van Dale (2005)

[bij ei] (tussenw.) 3 (veroud., alg.Belg.N.) ei zo na a) bijna, ongeveer, op een haar na, op het nippertje, b) op het nippertje, op een haar, ternauwernood

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 77

[bij ei, wordt afgekeurd] we hadden – zo na gewonnen, bijna

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

[bij ei] (tussenwerpsel) ei zo na, bijna, op het nippertje

Het Witte Woordenboek Nederlands (2007)

[bij ei] tsw BN ~ zo na bijna: hij verloor ~ zo na zijn evenwicht

Van Dale Groot Uitdrukkingenwoordenboek (2006)

De uitdrukking is gebruikelijk in België en houdt eigenlijk de hoogste graad van ‘bijna’ in. Het scheelt maar heel weinig. Ei is hier de – nu verouderde – uitroep van verbazing (ei ei!). Na betekende ‘dichtbij’. De zegswijze betekende dus oorspronkelijk ‘o zo dichtbij’.