Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Gewonnen (ik ben / ik heb -)

Vraag

Wat is correct: Wie als eerste de eindstreep haalt, is gewonnen of Wie als eerste de eindstreep haalt, heeft gewonnen?

Antwoord

Correct is: Ik heb gewonnen.

Toelichting

Net als de meeste andere overgankelijke werkwoorden wordt de voltooide tijd van het werkwoord winnen met het hulpwerkwoord hebben gevormd.

(1) Ik heb die wedstrijd gewonnen.

(2) Hij vertelde me dat hij een prachtige prijs had gewonnen.

Het overgankelijke werkwoord winnen kan ook voorkomen zonder lijdend voorwerp, bijvoorbeeld als uit de context duidelijk blijkt wat iemand heeft gewonnen. Ook dan blijft het hulpwerkwoord van voltooidheid hebben. In België wordt ook de vervoeging met zijn gebruikt, maar dat is geen standaardtaal.

(3a) Wie heeft er gewonnen?

(3b) Wie is er gewonnen? (in België, geen standaardtaal)

(4a) Ik heb gewonnen.

(4b) Ik ben gewonnen. (in België, geen standaardtaal)

Ook in de betekenis 'door overtuigen of overreden tot iets (weten te) overhalen' heeft winnen als hulpwerkwoord van de voltooide tijd hebben.

(5) Daarmee heb je het faculteitsbestuur nog niet voor je plan gewonnen.

Hiernaast bestaat de daarvan afgeleide uitdrukking gewonnen zijn voor (iets).

(6) Ik ben helemaal gewonnen voor die aanpak.

(7) Ook ons bedrijf is gewonnen voor telewerken.

Zie ook

Vorming van voltooide tijden met hebben / zijn (algemeen)

Gevolgd (ik ben / heb hem -)
Hebben / zijn (Hij is / heeft binnen kunnen komen)
Opgehouden (ik heb / ben -)
Vergeten (ik ben / heb het -)
Verloren (ik ben / heb het -)

Naslagwerken

ANS (1997), p. 75 of online via de E-ANS; Grote Van Dale (2005)