Taaladvies.net
Zich / u (U vergist -)
Vraag
Is het u vergist zich of u vergist u?
Antwoord
Beide mogelijkheden zijn correct, maar u vergist u klinkt wat gewoner dan u vergist zich.
Toelichting
Of de vorm u of zich van het wederkerend voornaamwoord gebruikt wordt, hangt af van de manier waarop het persoonlijk voornaamwoord u - het eerste u in het voorbeeld - opgevat wordt.
U is namelijk oorspronkelijk een derde persoon enkelvoud (afgeleid van uwe edelheid), waarmee - net als bij hij of zij - het wederkerend voornaamwoord zich correspondeert. Vergelijk: hij vergist zich, zij vergist zich en u vergist zich. Tegenwoordig wordt u echter opgevat als een vorm voor de tweede persoon (enkelvoud en meervoud), waarmee - in tegenstelling tot de persoonlijke voornaamwoorden jij, je en jullie - beleefdheid of afstand uitgedrukt wordt. De hiermee corresponderende vorm van het wederkerend voornaamwoord is u. U vergist u staat dan tegenover jij/je vergist je en jullie vergissen je.
U vergist zich wordt door sommige taalgebruikers als formeler aangevoeld dan u vergist u.
Soms wordt de voorkeur gegeven aan zich om een directe opeenvolging van twee keer u te vermijden. Wie vindt dat Misschien vergist u u of Vergist u u niet? lelijk klinkt, zal in plaats daarvan respectievelijk gebruiken Misschien vergist u zich en Vergist u zich niet?
Alleen in de gebiedende wijs is u verplicht (zich is hier niet mogelijk): Vergis u niet!
Zie ook
Jezelf / je zelf
U heeft / hebt
Wederkerend of persoonlijk voornaamwoord
Zich / u (U hebt - vergist)
Zichzelf / uzelf
Bronnen
Onze Taal 57 (1988), 168; 58 (1989), 4; 61 (1992), 158.
Naslagwerken
ANS (1997), p. 261-263 of online via de E-ANS; Klooster (2001), p. 352; Ik schrijf zonder fouten (1996), p. 106; Taalboek Nederlands (1997), p. 164
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring
