Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Zich (niet) laten doen / (niet) met zich laten sollen

Vraag

Is zich (niet) laten doen in de betekenis van '(niet) met zich laten sollen' correct?

Antwoord

Ja, zich (niet) laten doen is standaardtaal in België. Standaardtaal in het hele taalgebied is naast (niet) met zich laten sollen ook zich (niet) op de/zijn kop laten zitten.

Toelichting

Wanneer iemand zich niet voor de gek laat houden, wordt in de standaardtaal gezegd dat hij niet met zich laat sollen of zich niet op de (of zijn) kop laat zitten.

(1) Ze probeerden hem klein te krijgen, maar de sollicitant liet zich niet op de kop zitten.

(2) 'Ze denken dat ze met mij kunnen doen wat ze willen, maar ik zal niet met me laten sollen', riep de leraar smalend.

Standaardtaal in België is ook zich(niet) laten doen, als bedoeld wordt dat iemand (niet) met zich laat sollen.

(3) Toen hij nog op de lagere school zat, liet hij zich altijd doen, maar op de middelbare school beet hij flink van zich af. [standaardtaal in België]

(4) Zeg jongen, laat je eens niet zo doen! [standaardtaal in België]

Andere constructies met een vergelijkbare betekenis zijn onder meer zich (niet) verweren en (niet) van zich afbijten.

(5) Als hij gepest wordt, verweert hij zich niet.

(6) Je moet meer van je afbijten!

Naslagwerken

zich laten doen met zich laten sollen zich op de kop laten zitten
Grote Van Dale (2005) - [bij sollen] willekeurig omspringen met –; een loopje met iem. nemen hij laat niet met zich sollen [bij kop] (uitdr.) zich niet op zijn kop laten zitten, zich niet alles laten welgevallen, van zich af durven bijten

Van Dale Hedendaags Nederlands (2006)

[bij doen] 3 laten ondergaan, laten ondervinden (…) zich laten* doen3

[bij sollen met] niet met zich laten sollen1 zich niet voor de gek laten houden

[bij kop] zich niet op zijn kop2 laten zitten zich niet alles laten welgevallen

Verschueren (1996)

-

[bij sollen] 2. (…) de spot drijven met, voor de gek houden: hij laat niet met zich -

[bij kop] iemand op zijn - zitten, hem hard behandelen of de baas spelen over hem (…) zich niet op de - laten zitten, zich niet alles laten welgevallen

Koenen (2006)

-

[bij sollen] niet met zich laten ~ geen loopje met zich laten nemen

[bij kop] zich niet op de (of: zijn) ~ laten zitten van zich af durven bijten

Kramers (2000)

[bij doen] 2 (…) ZN: zich (niet) laten ~ (niet) met zich laten sollen, zich (niet) seksueel laten gebruiken

[bij sollen] niet met zich laten ~ zich niet alles laten welgevallen

[bij kop] iem op zijn ~ zitten overheersen, de baas spelen over

Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 153

[bij laten, wordt afgekeurd] zich niet - doen, niet met zich - sollen, zich verzetten

-

-

Stijlboek VRT (2003), p. 73

[bij doen, zich niet laten ~, wordt afgekeurd] Leenvertaling uit het Frans. Algemeen Nederlands zijn: van zich afbijten, zich niet (zomaar) gewonnen geven, zich niet laten verrassen, zich niet laten inpakken, in de tegenaanval gaan, weerstand bieden, zich verzetten, niet met zich laten sollen, zich niet op de kop laten zitten.

-

-

Vlaams-Nederlands woordenboek (2003)

[bij doen] zich (niet) laten doen, (niet) met zich laten sollen

-

-