Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Onverlet (laten)

Vraag

Is onverlet correct?

Antwoord

Onverlet is standaardtaal in het hele taalgebied als het 'ongehinderd, 'onbelemmerd' betekent. De uitdrukking dat laat onverlet dat … in de betekenis 'dat doet niets af aan het feit dat …' is standaardtaal in Nederland. In andere gevallen is onverlet geen standaardtaal.

Toelichting

Onverlet betekent in de standaardtaal 'onbelemmerd', 'ongehinderd'.

(1) De vloot kon onverlet de haven binnenlopen.

(2) Onze vorige conclusie blijft onverlet geldig voor de multimediasystemen.

Onverlet komt ook voor in de uitdrukking dat/dit laat onverlet dat …, die betekent 'dat/dit doet niets af aan het feit dat …'. Deze uitdrukking is standaardtaal in Nederland.

(3) Dit laat echter onverlet dat ook bij een ruimere definitie het percentage deelnemers de laatste jaren is afgenomen. [standaardtaal in Nederland]

(4) Dat laat onverlet dat er uitzonderingen mogelijk zijn. [standaardtaal in Nederland]

In Nederlands ambtelijk taalgebruik wordt onverlet soms als een voorzetsel gebruikt. We kunnen onverlet dan naar de betekenis beschouwen als een verkorte vorm van de uitdrukking dat laat onverlet dat ...

(5) Deelname van jeugd en jongeren aan het verenigingsleven wordt gestimuleerd, onverlet de eigen taak van het gezin. (in Nederland, ambtelijk taalgebruik)

(6) Onverlet de in gang gezette decentralisatie van rijkstaken op het gebied van natuur en landschap is het gewenst dat de rijksoverheid de komende tijd een actieve rol blijft spelen bij de bevordering van agrarisch natuurbeheer. (in Nederland, ambtelijk taalgebruik)

In België komt af en toe de uitdrukking iets onverlet laten voor, in de betekenis 'een bepaald onderwerp negeren, niet vermelden of bespreken, eraan voorbijgaan'. Deze uitdrukking is geen standaardtaal.

(7) Bij de besprekingen werd het punt van de aanwerving van nieuwe leden onverlet gelaten. (in België, geen standaardtaal)

(8) De deelnemers aan de discussie waren het erover eens dat de geschokte reacties van de politici op de gebeurtenissen oprecht waren, maar ze lieten onverlet dat diezelfde politici tot nu toe niet uitblinken in daadkracht om de problemen op te lossen. (in België, geen standaardtaal)

In de standaardtaal kan men in zulke gevallen zeggen dat iets onaangeroerd blijft of dat men iets onbesproken laat.

Ook de uitdrukkingen niets onverlet laten (om) en geen kans/middel onverlet laten (om) zijn geen standaardtaal. Standaardtaal is in dit geval alles in het werk stellen (om).

(9) Lommel trok een levend gordijn op voor het doel van Mathyssen, het liet niets onverlet om tijd te rekken en de thuisploeg had geen pasklaar antwoord klaar. (in België, geen standaardtaal)

(10) De organisatoren lieten geen middel onverlet om het hen naar de zin te maken. (in België, geen standaardtaal)

Naslagwerken

onverlet
Grote Van Dale (2005) (alleen pred. bn.) 1 niet verkort, niet beperkt, syn. onverhinderd, onbelemmerd, onverminderd (…) 2 zonder letsel, syn. ongedeerd 3 (Belg.N., niet alg.) onaangeroerd, achterwege
Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) 1 onverhinderd, onbelemmerd, syn. vrij
Verschueren (1996) 1. onbelemmerd, onverhinderd: hij kon - verder. 2. zonder letsel, ongedeerd: - kwam hij nog in een boot terecht.
Koenen (1999) ongedeerd
Kramers (2000) I (…) 1 onbelemmerd, onverhinderd; 2 ongedeerd (…) II (…) ZN dadelijk, meteen, direct, aanstonds; zonder tijdverlies
Correct Taalgebruik (2006), p. 181 Onverlet betekent: onbelemmerd, ongehinderd, onverminderd. (…) Bij een bespreking blijft een onderwerp onaangeroerd, onbesproken, buiten de agenda. Een persoon laat men links liggen, men negeert hem, men bemoeit zich niet met hem. In deze zinnen is 'onverlet' niet bruikbaar.
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 190 WEL: de vluchtelingen konden de stad - verlaten (= ongehinderd)
Taalwijzer (1998), p. 240 betekent *ongedeerd, onbelemmerd, ongehinderd
Stijlboek VRT (2003), p. 181 Onverlet betekent: niet beperkt. (…) Niet gebruiken voor: iets onvermeld laten, iets onbesproken laten, alles in het werk stellen.

 

iemand/iets onverlet laten
Grote Van Dale (2005) 1 (…) dat laat onverlet dat…, dat doet niets af aan het feit dat… 3 (Belg.N., niet alg.) onaangeroerd, achterwege: iets onverlet laten, het onvermeld, onbesproken laten (…); niets onverlet laten (om), alles in het werk stellen om
Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) [bij verlet] (Belg.) niets onverlet laten om… alles in het werk stellen, geen kans onbenut laten om het genoemde te doen of te bereiken
Koenen (1999) [bij verlet] het parlementaire stelsel is een groot goed, maar dat laat ~ dat het niet altijd feilloos werkt maar ondanks de waardering moet men erkennen dat het niet altijd feilloos werkt
Kramers (2000) [bij onverlet] 2 (…) ongedeerd; ZN: (iem., iets) ~ laten (iem.) negeren, links laten liggen; onaangeroerd, onbesproken laten; onbeproefd laten
Correct Taalgebruik (2006), p. 181 Bij een bespreking blijft een onderwerp onaangeroerd, onbesproken, buiten de agenda. Een persoon laat men links liggen, men negeert hem, men bemoeit zich niet met hem. In deze zinnen is 'onverlet' niet bruikbaar.
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 190 [wordt afgekeurd] iets - laten, ongemoeid, onaangeroerd, onbesproken; iem. – laten, negeren, links laten liggen; niets – laten, alles in het werk stellen;

Stijlboek VRT (2003), p. 181 [bij onverlet] Niet: *Zijn overige boeken laat ik onverlet. Wel: Zijn overige boeken bespreek ik niet. Niet: *De VRT laat niets onverlet om de wedstrijden goed in beeld te brengen. Wel: De VRT stelt alles in het werk om de wedstrijden goed in beeld te brengen.
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) [bij onverlet] - iets onverlet laten, iets onbesproken laten, onaangeroerd laten - niets onverlet laten, alles in het werk stellen