Maandagsmorgens / ‘s maandagsmorgens

Maandagsmorgens / ‘s maandagsmorgens

Vraag

Is het correct om te zeggen Ik vertrek maandagsmorgens, of moet het zijn Ik vertrek ‘s maandagsmorgens?

Antwoord

Beide vormen zijn correct, zowel zonder als met apostrof-s ((‘s) maandagsmorgens).

Toelichting

Van woorden die delen van de dag aangeven, kunnen tijdsbepalende genitieven worden gevormd. Deze bijwoorden hebben allemaal de uitgang -s en worden voorafgegaan door ‘s, de verkorte genitiefvorm van het bepaalde lidwoord des: ‘s morgens, ‘s ochtends, ‘s middags, ‘s avonds, ‘s nachts. In formeel taalgebruik en in Belgisch Nederlands zijn deze vormen ook mogelijk bij voormiddag en namiddag: ‘s voormiddags, ‘s namiddags.

Van samenstellingen van deze woorden en namen van dagen van de week kunnen eveneens tijdsbepalende genitieven worden gevormd. Bij deze bijwoordelijke samenstellingen verschijnt naast de uitgang -s bovendien nog een tussen-s: maandagmorgen‘s maandagsmorgens, dinsdagochtenddinsdagsochtends, woensdagmiddag‘s woensdagsmiddags, donderdagavonddonderdagsavonds, vrijdagnachtvrijdagsnachts.

Of deze genitieven worden voorafgegaan door ‘s, hangt af van de vraag of van de desbetreffende naam van de dag van de week een tijdsbepalende genitief met ‘s wordt gevormd. Dat is het geval bij maandag, woensdag, zaterdag en zondag, waarvan tijdsbepalende genitieven kunnen worden gevormd met alleen de uitgang -s en met zowel -s als ‘s: (‘s) maandags, (‘s) woensdags, (‘s) zaterdags en (‘s) zondags. Aan samenstellingen met deze dagnamen kan ‘s voorafgaan, maar dat hoeft niet. Het is dus (‘s) maandagsmorgens, (‘s) woensdagsmiddags, (‘s) zaterdagsavonds en (‘s) zondagsnachts, maar dinsdagsochtends, donderdagsmorgens en vrijdagsavonds.

Bijzonderheid

Net als van namen van dagen van de week en woorden die delen van de dag aangeven, kunnen van zomer en winter tijdsbepalende genitieven worden gevormd, met zowel -s als ‘s: ‘s zomers, ‘s winters.

Naslagwerken

ANS (1997), p. 221-222; Grote Van Dale (1999); Prisma Stijlboek (1993), p. 65

bijwoord,correctheid en betekenis,lidwoord,naamvallen,samenstellingen,niet-gepubliceerd,grammatica,woordgebruik



tao_adv (C)
510
n
bijwoord,correctheid,lidwoord,naamvalsvormen,samenstelling,tijdsaanduidingen,woordgebruik
Woordsoort,Woord of woordcombinatie,Woordvorm,Subrubriek,Hoofdrubriek
Hoofdrubriek:woordgebruik;Subrubriek:tijdsaanduidingen;Woord of woordcombinatie:correctheid;Woordsoort:bijwoord,lidwoord;Woordvorm:naamvalsvormen,samenstelling
01 January 2004
06 December 2005