Officiële spelling Nederlandse Taalunie

Bedding / baan

Vraag

Hebben bussen, trams en treinen een eigen bedding of een eigen baan?

Antwoord

Standaardtaal in het hele taalgebied is een eigen of een vrije baan van een bus, een tram of een trein. Eigen bedding is standaardtaal in België.

Toelichting

Trams, bussen of treinen kunnen een eigen of vrije baan hebben, zodat ze niet door het overige verkeer gehinderd worden.

(1) Op de grote steenweg naar Mortsel rijdt de tram goed door op de vrije baan in de middenberm.

(2) Op sommige plaatsen heeft de tram geen eigen baan en dan moet je extra goed uitkijken.

(3) De hogesnelheidstreinen zullen gebruikmaken van een nieuw aan te leggen aparte baan naast het bestaande spoor.

In de standaardtaal in België wordt ook gesproken van een eigen bedding: een gedeelte van de weg dat uitsluitend voor trams of bussen gereserveerd is of een aparte baan op een spoorlijn.

(4) Het openbaar vervoer zou ook in een eigen bedding moeten kunnen rijden, zodat je niet zoals nu ook met de bus in de file staat. [standaardtaal in België]

(5) Rijdt de hst tussen Antwerpen en Brussel in een eigen bedding? [standaardtaal in België]

Hoewel de naslagwerken bedding in deze betekenis als niet-standaardtalig beschouwen en sommige het gebruik ervan expliciet afkeuren, is het woord in België in de praktijk erg gebruikelijk en wordt het ook op ruime schaal geaccepteerd. Er hoeft dan ook geen bezwaar tegen gemaakt te worden.

Bedding is wel standaardtaal in het hele taalgebied in de betekenissen 'rivierbedding' en 'verharde ondergrond'.

(6) De rivier meandert in een bedding die op sommige plaatsen kilometers breed is.

(7) De hst rijdt in zijn eigen tracé over een verende bedding.

Bijzonderheid

Naast baan en bedding komt zowel in Nederland als in België ook het woord tracé voor. Dat woord, dat standaardtaal in het hele taalgebied is, duidt het verloop van een tram- of spoorlijn of een weg aan.

(8) De NMBS is deze week begonnen met de omleiding van de spoorlijn Gent-Terneuzen. Het nieuwe tracé is tien kilometer lang en loopt parallel aan de westelijke havenweg tussen Zelzate en Gent.

(9) Na een jarenlange discussie over de verlenging van de A73 heeft het nieuwe kabinet nu gekozen voor het tracé op de oostelijke Maasoever.

(10) De Belgische regering heeft verzocht het historische tracé van de IJzeren Rijn weer in gebruik te nemen.

Zie ook

Baan / weg
Rijbaan / rijstrook
Vierbaansweg

Naslagwerken

bedding baan
Grote Van Dale (2005) 7 (alg.Belg.N.) (in verband met een spoorweg) verstevigde of verhoogde strook grond waarop een spoorlijn aangelegd is vgl. tracé: in eigen bedding 8 (alg.Belg.N) deel van de openbare weg voor een speciaal type van voertuig, bv. fietsers, autobussen of trams 14 terrein voor het opstijgen en landen van vliegtuigen, voor het rijden van trams en treinen, voor vervoer per lift door de lucht
Van Dale Hedendaags Nederlands (2006) 2 (onderlaag voor grote zware lichamen of werktuigen (…) (Belg.) een eigen bedding baan speciaal aangelegd voor trams, treinen e.d. en gescheiden van de rest van de weg of van andere spoorbanen 3 afgebakende of geprepareerde strook op gras, zand, sneeuw, ijs of in het water
Verschueren (1996) [in deze betekenis niet opgenomen] [in deze betekenis niet opgenomen]
Koenen (2006) [in deze betekenis niet opgenomen] 6 terrein, strook of route voor het opstijgen en landen van vliegtuigen, voor het rijden van trams en treinen, voor vervoer per lift door de lucht
Kramers (2000) [in deze betekenis niet opgenomen] 1 algemeen weg, strook, pad, traject (…) vrije ~ strook van de openbare weg die uitsluitend gebruikt mag worden voor het openbaar vervoer
Correct Taalgebruik (2006), p. 28, 26 [bij bedding (in eigen -)] Een rivier heeft een bedding, maar een tram of bus kan in de stad een eigen of vrije baan hebben zodat hij niet door het overige verkeer gehinderd wordt. Zie ook: bedding
Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 25 [wordt afgekeurd] de trams rijden in eigen -, op eigen baan; tracé (van HST, TGV) [in deze betekenis niet opgenomen]
Taalwijzer (1998), p. 51 [bij baan, wordt afgekeurd] 5) (…) niet: bedding 5) In een stad kan een tram of bus een eigen (of vrije) baan hebben, zodat hij niet door het overige verkeer gehinderd wordt
Stijlboek VRT (2003), p. 36 Algemeen Nederlands is: de bedding van een rivier. Niet gebruiken voor treinen. De hogesnelheidstrein krijgt een eigen tracé. Hij rijdt over een eigen spoor of een eigen baan. Als hij geen eigen tracé krijgt, moet hij over een bestaand spoor rijden, of krijgt hij een eigen baan op een bestaand tracé. [in deze betekenis niet opgenomen]
Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) in België ook: tracé, baan van een tram of trein -